Gjykata Supreme e Shteteve të Bashkuara vendosi të premten të rrëzojë tarifat globale të vendosura nga presidenti Donald Trump, një nga masat kryesore të agjendës së tij ekonomike. Sipas vendimit, ligji i vitit 1977 për Fuqitë Ekonomike në Rast Emergjence (IEEPA) nuk i jep presidentit autoritet për të vendosur tarifa doganore nën justifikimin e një emergjence kombëtare.
Vendimi u mor me shumicë votash 6–3, ku tre gjyqtarë liberalë u bashkuan me tre konservatorë për të kundërshtuar masën. Tarifat ishin vendosur në vitin 2025 pa miratimin e Kongresit dhe kishin shkaktuar polemika të mëdha. Fillimisht, ato u aplikuan ndaj mallrave nga Kina, Meksika dhe Kanadaja, pastaj u zgjeruan në nivel 10 deri në 50 për qind ndaj importeve nga pothuajse çdo shtet. Përfshiheshin edhe tarifa reciproke ndaj vendeve që kishin tarifa ndaj produkteve amerikane. Një gjykatë apel më parë i kishte shpallur ato pjesërisht të paligjshme, por i kishte lënë në fuqi deri në shqyrtimin përfundimtar.
Reagimi i Trump-it
Presidenti Trump reagoi ashpër ndaj vendimit, duke deklaruar se tarifat ishin “e drejta e tij presidenciale” dhe se pa to “të gjithë do të ishin të falimentuar”. Ai shprehu pakënaqësi për nevojën e pritjes së vendimit gjyqësor.
Ndikimi në tregje dhe përjashtime
Vendimi solli reagim pozitiv në tregjet financiare: indeksi S&P 500 u rrit me 0.45%, Dow Jones me 0.07% dhe Nasdaq me 0.42%. Nga vendimi nuk preken tarifat për industrinë e çelikut, aluminit, drurit dhe automobilave, të zbatuara në kuadër të ligjit për zgjerimin e tregtisë dhe me arsye shqetësimet për sigurinë kombëtare.
Përditësime
Kryegjykatësi John Roberts hartoi vendimin e Gjykatës Supreme të SHBA-së, duke deklaruar se IEEPA-ja "nuk ka asnjë referencë për tarifat" dhe se "presidenti duhet të tregojë autorizim të qartë nga Kongresi". Gjyqtarët konservatorë Amy Coney Barrett, Neil Gorsuch dhe Roberts u bashkuan me liberalët Ketanji Brown Jackson, Elena Kagan dhe Sonia Sotomayor. Donald Trump e quajti vendimin "i turpshëm". Sfida ligjore erdhi nga biznese të prekura dhe 12 shtete amerikane, shumica demokratike. Tarifat parashikoheshin të gjeneronin triliona dollarë të ardhura për SHBA gjatë dekadës, duke përfshirë tarifë reciproke 10% ndaj Kosovës dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor – ku Kosova hoqi tarifën ndaj mallrave amerikane më 1 gusht – si dhe tarifa specifike ndaj Meksikës, Kanadasë dhe Kinës për kontrabandën e drogës dhe emigracionin.
Donald Trump ka njoftuar tarifa të reja globale prej 10%, duke përdorur ligje të tjera, pavarësisht vendimit të Gjykatës Supreme. Ai deklaroi se kompanitë që kanë paguar tarifa mund të kërkojnë rimbursime. Në reagim, Trump:
- Akuzoi gjykatën për ndikim të huaj dhe falënderoi tre gjyqtarët që e mbështesin.
- Përmendi kërcënime nga vende të huaja dhe e quajti një gjyqtar «djalë të mirë».
- Theksoi uljen e fentanilit me 30%, mbylljen e 5 nga 8 luftërave (duke përfshirë Indinë-Pakistanin) dhe fitoren zgjedhore pavarësisht akuzave për mashtrim.
Trump kritikoi ekonomistët fitues të Çmimit Nobel dhe vuri në dukje se tregjet janë në rekorde.
Donald Trump specifikoi se do të përdorë Seksionin 122 të Aktit të Tregtisë së 1974 për tarifën e re 10% globale, të kufizuar në 150 ditë pa miratimin e Kongresit. Ai njoftoi hetime të reja sipas Seksionit 301 kundër praktikave tregtare të padrejta, me fillim pas tre ditësh, dhe tha: "Ne kemi të drejtë të bëjmë pak a shumë atë që duam." Mike Pence e përshëndeti vendimin e Gjykatës Supreme si lehtësim për bizneset.
Donald Trump deklaroi se vendet e huaja "që na mashtrojnë prej vitesh" po "kërcënojnë në rrugë". Ai premtoi: "Nuk do të kërcënojnë gjatë, këtë mund t’ju siguroj". Trump akuzoi demokratët në gjykatë se "janë të kënaqur… dhe automatikisht votojnë kundër".
Donald Trump nënshkroi urdhër ekzekutiv për të vendosur një tarifë globale prej 10% ndaj të gjitha importeve, sipas Seksionit 122 të Aktit të Tregtisë 1974. Urdhri hyn në fuqi pothuajse menjëherë.
Në Truth Social, Trump shkroi: “Është nder i madh për mua që sapo kam nënshkruar në Zyrën Ovale një tarifë globale prej 10% për të gjitha vendet..."
- Sekretari i Thesarit Scott Bessent përmendi Nenin 338 të Ligjit të Tarifave 1930 (Smoot-Hawley) si opsion alternativ.
- Trump akuzoi Gjykatën Supreme për “qëndrime jopatriotike dhe mosbindje ndaj Kushtetutës” si dhe “ndikime të huaja”.
- Ai pranoi paqartësi mbi rimbursimet për tarifat e paligjshme: “Ne do të jemi në gjykatë për pesë vitet e ardhshme”.
Presidenti Donald Trump rriti tarifat globale nga 10% në 15%, duke përdorur një ligj tregtar të vjetër.
Tarifat e reja hyjnë në fuqi më 24 shkurt dhe zgjasin rreth 5 muaj, derisa Kongresi t'i miratojë ato.
Trump e quajti vendimin e Gjykatës Supreme 'qesharak, i shkruar keq dhe jashtëzakonisht anti-amerikan'.