Donald Trump, presidenti i SHBA-së, nënshkroi një urdhër ekzekutiv për vendosjen e një tarife globale prej 10% ndaj të gjitha importeve, menjëherë pas vendimit të Gjykatës Supreme që shpalli të paligjshme tarifat e mëparshme të vendosura nga administrata e tij.
Vendimi i Gjykatës Supreme, i marrë me rezultat 6-3 nga shumica konservatore, theksoi se Ligji për fuqitë ndërkombëtare ekonomike në raste emergjence (IEEPA) nuk e autorizon presidentin të vendosë tarifa. Këto tarifa, të quajtura "reciproke" ose "hakmarrëse", ishin aplikuar ndaj pothuajse të gjithë partnerëve tregtarë pas rikthimit të Trumpit në Shtëpinë e Bardhë.
Trump e bëri të ditur vendimin në platformën Truth Social dhe në konferencë shtypi, duke deklaruar se tarifa e re hyn në fuqi më 24 shkurt në orën 12:01 të mëngjesit, për një periudhë 150-ditore. Ai u mbështet në Seksionin 122 të Aktit të Tregtisë të vitit 1974, që lejon tarifa deri në 15% pa miratimin e Kongresit. Tarifa zbatohet njësoj për të gjitha vendet dhe shton ato ekzistuese nga Seksioni 232 (siguria kombëtare) dhe Seksioni 301 (praktika të padrejta tregtare).
Përjashtime dhe pasoja
- Përjashtime për sektorë si energjia, farmaceutika, automobilat dhe hapësira ajrore.
- Produkte nga Kanadaja dhe Meksika mbeten të mbrojtura sipas USMCA.
Trump kritikoi ashpër Gjykatën Supreme, duke thënë se më vjen turp për disa anëtarë që nuk patën guxim dhe u ndikuan nga interesa të huaja. Ai pret betejë ligjore afatgjatë dhe parashikon rritje të të ardhurave nga tarifat e reja.
Reaksione dhe efekte ekonomike
Bizneset amerikane shprehën lehtësim për anulimin e tarifave të vjetra, ndërsa ekonomistët vlerësojnë se normën mesatare të tarifave do ta ulë nga 16,8% në 9,5%. Kompanitë mund të kërkojnë kompensime për 130-140 miliardë dollarë të mbledhura në 2025. Ish-nënpresidenti Mike Pence e përshëndeti vendimin e gjykatës, duke thënë se familjet dhe bizneset mund të marrin frymë lirisht.
Përditësime
Donald Trump e quajti vendimin e Gjykatës Supreme «të tmerrshëm», «budallenj» dhe «qesharak». Në Truth Social, ai akuzoi gjyqtarët për turp dhe premtoi të marrë «më shumë para».
Zhvillime të tjera:
- Tarifat përjashtojnë mineralet thelbësore dhe mallrat me tarifa të veçanta nën Seksionet 232/301.
- Modeli Penn Wharton vlerëson rimbursime mbi 175 miliardë dollarë (Reuters).
- Guvernatori i Illinois-it kërkon 1.700 dollarë për familje (Yale); Kalifornia propozon kompensim për konsumatorët.
- Gjykatësi Brett Kavanaugh paralajmëroi për vështirësi në rimbursime.
- Trump është i pari që përdor IEEPA për tarifa, duke filluar me Meksikën, Kanadën dhe Kinën, e zgjeruar në «Ditën e Çlirimit» të prillit të kaluar.
Donald Trump deklaroi në mes të janarit se do të ofrojë kompensime prej qindra miliarda dollarësh për kompanitë e prekura nga tarifat.
Kryeekonomisti i EY-Parthenon, Gregory Daco, vlerësoi se norma efektive e tarifave është ulur.
Kompanitë kishin parashikuar vendimin e Gjykatës Supreme dhe kishin paraqitur apelime për kompensime.
Analistët paralajmërojnë se kjo mund të pengojë aftësinë negociuese për marrëveshje të reja.
Donald Trump rriti tarifën globale nga 10% në 15% në një postim në Truth Social të shtunën, duke e quajtur vendimin e gjykatës "qesharak, i shkruar keq dhe jashtëzakonisht antiamerikan" dhe duke shpjeguar se erdhi pas "shqyrtimit të plotë".
- Shtëpia e Bardhë sqaron se tarifat e reja zëvendësojnë pjesërisht ato 10-50% të shfuqizuara nga gjykata.
- Scott Bessent, Sekretari i Thesarit, deklaroi se të ardhurat nga tarifat mbeten të njëjta në 2026.
- Trump paralajmëroi hetime të reja për praktika tregtare jo të ndershme kundër Kinës, Brazilit, Vietnamit dhe Kanadasë.
Kancelari gjerman Friedrich Merz deklaroi kundër tarifave të reja të Trump (Burim 2).
Donald Trump postoi në Truth Social: «Ata kanë shfrytëzuar Shtetet e Bashkuara për dekada... Rritja në 15% hyn në fuqi menjëherë» (Burime 2 dhe 3).
Tarifat 15% hyjnë në fuqi më 24 shkurt, sipas fletëfakteve, pavarësisht njoftimit «me efekt të menjëhershëm» (Burime 2 dhe 3).
Gjykata Supreme e SHBA-së vendosi më 20 shkurt 2026 kundër tarifave globale.
Gjyqtarët konservatorë të emëruar nga Donald Trump votuan kundër.
Trump i quajti ata "shumë jopatriotikë dhe jo besnikë ndaj Kushtetutës sonë" dhe "budallenj dhe qenushë shtëpie".