Kompania Meta ndodhet përballë një beteje ligjore që mund të shndërrohet në një pikë kthese për funksionimin e rrjeteve sociale Facebook dhe Instagram. Procesi gjyqësor, që nis të martën në SHBA, rrjedh nga një padi e vitit 2023, ku shtete amerikane, mes të cilave Kalifornia dhe Nju Jorku, akuzojnë gjigantin teknologjik për shkelje të ligjeve mbi privatësinë dhe mbrojtjen e të miturve.
Shtetet paditëse argumentojnë se Meta ka projektuar platformat e saj me mekanizma të posaçëm për të nxitur varësinë tek adoleshentët, duke u dhënë përparësi kohës së qëndrimit në aplikacione përballë mirëqenies së tyre. Mes kërkesave të palëve paditëse përfshihen:
• Vendosja e verifikimit prindëror për adoleshentët.
• Rishikimi i algoritmeve të rekomandimit të përmbajtjes.
• Kufizimi i njoftimeve dhe çaktivizimi i luajtjes automatike të videove.
• Ndryshimi i funksioneve si Instagram Stories dhe kufizimi i filtrave që ndryshojnë pamjen.
• Kufizimi i krijimit të llogarive të shumta.
• Heqja e mundësisë së numërimit të pëlqimeve për personat nën 18 vjeç.
• Heqja e funksionit të lëvizjes së pafundme të përmbajtjes.
Në sallën e gjyqit janë paraqitur studime të brendshme të vetë kompanisë, të cilat lidhin përdorimin e platformave me vetminë, humorin e keq dhe perceptimin negativ të trupit tek të rinjtë. Nga ana tjetër, Meta i ka kundërshtuar këto pretendime, duke deklaruar se do të dëshmojë angazhimin e saj për mbrojtjen e të rinjve.
Ky proces mbikëqyret nga gjyqtarja federale Yvonne Gonzalez Rogers. Presioni mbi kompaninë është rritur pas një vendimi të fundit në Nju Meksiko, ku gjyqtari Bryan Biedscheid vendosi një gjobë prej 942 milionë dollarësh ndaj Meta-s dhe kërkoi ndryshime operacionale për përdoruesit e mitur. Kompania është shprehur se do ta apelojë atë vendim. Nëse shtetet triumfojnë në procesin aktual, ndikimi do të jetë në shkallë kombëtare, duke prekur rreth dy të tretat e popullsisë së SHBA-së.
Përditësime
Gjyqtarja federale Yvonne Gonzalez Rogers caktoi datën 18 gusht 2026 për nisjen zyrtare të gjyqit me juri. Paditësit shtuan kërkesa të reja teknike ndaj Meta-s, të cilat përfshijnë: implementimin e sistemeve të verifikimit prindëror, ndalimin e funksionit të luajtjes automatike të videove (autoplay), kufizimin e njoftimeve për të miturit dhe eliminimin e postimeve efemere, të njohura si Stories.
Koalicioni i 30 shteteve amerikane, përfshirë Kaliforninë dhe Nju Jorkun, ka zgjeruar kërkesat në padinë e vitit 2023 kundër Meta-s. Paditësit kërkojnë kufizimin e filtrave të fotografive që modifikojnë pamjen dhe implementimin e masave për parandalimin e shpërndarjes së përmbajtjeve nudo nga adoleshentët. Prokurorët pretendojnë se algoritmet e platformave janë krijuar për të manipuluar qëllimisht sistemin e shpërblimit të dopaminës në trurin e përdoruesve të rinj.
Gjyqtarja federale Yvonne Gonzalez Rogers konfirmoi se procedurat e pëlqimit prindëror të Meta-s nuk përputhen me kërkesat e Akti COPPA, për shkak të mbledhjes së paligjshme të të dhënave për fëmijët nën 13 vjeç. Paditësit kërkojnë dëmshpërblim financiar që arrin vlerën mbi 1 trilion dollarë. Trupi gjykues formoi një juri këshillimore prej tetë anëtarësh për të shqyrtuar çështjen. Procedurat pritet të zgjasin rreth shtatë javë.
Procesi gjyqësor ndaj Meta-s ka nisur zyrtarisht në Oakland, Kaliforni. Paditësit kërkojnë dëmshpërblim prej 193 miliardë dollarësh, ndërsa ekspozimi teorik për kompaninë arrin në 1.4 trilionë dollarë. Juria prej tetë anëtarësh shërben në rol këshillimor, duke e lënë vendimin përfundimtar në dorën e gjyqtares Yvonne Gonzalez Rogers. Në mbrojtjen e saj, Meta theksoi implementimin e llogarive për adoleshentë të prezantuara gjatë vitit 2024 si masë parandaluese.
Një koalicion prej 30 shtetesh amerikane, përfshirë Kaliforninë dhe Nju Jorkun, ka zgjeruar kërkesat e padisë së ngritur fillimisht në 2023. Paditësit kërkojnë tani ndërhyrje teknike specifike në platformat e Meta-s, duke përfshirë kufizimin e filtrave që ndryshojnë pamjen fizike, ndalimin e funksionit të luajtjes automatike të videove dhe ndryshime thelbësore në mekanizmin e Instagram Stories që zhduken pas 24 orësh.
Prokurori i Përgjithshëm i Kentuckyt, Russell Coleman, iu bashkua zyrtarisht koalicionit të shteteve në këtë proces gjyqësor. Autoritetet e përfshira e cilësuan zyrtarisht padinë ndaj Meta-s si rastin më të madh për mbrojtjen e konsumatorit në historinë e Shteteve të Bashkuara.
Aksionet e Meta-s ranë me 3,5% në Wall Street pas fillimit të argumenteve hyrëse në gjyq, ku prokurorët e krahasuan strategjinë e kompanisë me taktikat e industrisë së duhanit. Gjatë seancës u zyrtarizuan akuzat për shkeljen e Aktit të Mbrojtjes së Privatësisë së Fëmijëve në Internet (COPPA). Pritet që Mark Zuckerberg dhe Adam Mosseri të thirren për të dhënë dëshminë e tyre në vijim të procesit.
Aksionet e Meta-s ranë nën nivelin e 500 dollarëve pas një humbjeje prej 3,5% në bursë. Zëvendës Prokurorja e Përgjithshme e Kalifornisë, Megan O’Neil, akuzoi kompaninë për 'skllavërim dhe shfrytëzim të të miturve'. Prokurori i Përgjithshëm Rob Bonta pohoi se Meta ka dezinformuar publikun mbi rreziqet e platformave të saj. Procesi gjyqësor në Oakland pritet të zgjasë nga gjashtë deri në tetë javë.
Katër shtete amerikane përfaqësojnë zyrtarisht koalicionin prej 29 shtetesh në seancën gjyqësore të së martës. Gjatë procesit, prokurorët argumentuan se modeli i biznesit të Meta-s është ndërtuar mbi mbledhjen e qëllimshme të të dhënave për të fshehur të vërtetën nga publiku.