Përparim Gruda, deputet i Partisë Demokratike të Kosovës, mbrojti në emisionin “Debat Plus” ndryshimet ligjore që kufizojnë juridiksionin e Gjykatës Speciale, të miratuara nga Kuvendi i Kosovës më 7 tetor. Ai tha se Kosova mund ta ndryshojë ligjin pa miratimin e Bashkimit Evropian dhe se, pas hyrjes në fuqi të ndryshimeve, Gjykata Speciale nuk do të mund të arrestojë asnjë komandant të UÇK-së për krime lufte.
Gruda paraqiti si argument deklaratën e presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe një vendim të vitit 2022 të Dhomës së Specializuar të Gjykatës Kushtetuese në Hagë. Gjatë vizitës në Prishtinë, më 1 tetor, Von der Leyen tha se vendimi për ndryshimin ose jo të ligjit i takon Kosovës, ndërsa theksoi rëndësinë e ruajtjes së pavarësisë së gjyqësorit.
Më 8 tetor, pas miratimit të ndryshimeve, Bashkimi Evropian deklaroi se ato bien ndesh me detyrimet ndërkombëtare të Kosovës ndaj BE-së. Shërbimi Evropian për Veprim të Jashtëm kërkoi respektimin e mandatit dhe pavarësisë së Dhomave të Specializuara, si dhe përmbushjen e detyrimeve ndërkombëtare të Kosovës.
Gruda iu referua vendimit të 13 qershorit 2022, të nxjerrë nga Dhoma e Specializuar e Gjykatës Kushtetuese në Hagë lidhur me kërkesën e ish-presidentit Hashim Thaçi për juridiksionin e gjykatës. Mbrojtja e Thaçit kundërshtonte që akuzat ndaj tij të shtriheshin përtej pretendimeve konkrete të raportit të Dick Martyt, mbi të cilin ishte mbështetur themelimi i Dhomave të Specializuara. Gruda citoi paragrafin 83, ku Dhoma pajtohet me përfundimin e Apelit se hartuesit e ligjit do ta kishin kufizuar shprehimisht juridiksionin, nëse do të synonin që ai të përfshinte vetëm pretendimet konkrete të raportit. Në të njëjtin vendim, Dhoma nuk konstatoi shkelje të së drejtës së Thaçit për t’u gjykuar nga një gjykatë e themeluar me ligj dhe e shpalli të papranueshme pjesën përkatëse të kërkesës.
Në emision, Gruda paralajmëroi se ligji mund të krijojë përplasje institucionale mes Kosovës dhe Gjykatës Speciale. Ai tha se moszbatimi i vendimeve dhe i Kushtetutës së Kosovës nga gjykata nuk është i ri dhe se ndryshimet e vendosin Kosovën në një proces ku përballet me Specialen si shtet i pavarur, jo si territor i administruar nga UNMIK-u. Gruda shtoi se, nëse ndryshimet nuk zbatohen, Kosova mund të shqyrtojë shkëputjen e marrëveshjes me Bashkimin Evropian për Gjykatën Speciale dhe mbylljen e saj.
Përditësime
Gruda tha se ndryshimet do të pengonin arrestimin e komandantëve të UÇK-së dhe se Kosova mund të shqyrtojë shkëputjen e marrëveshjes me BE-në dhe mbylljen e gjykatës.