Pas vdekjes së mbretit Harald V, 53-vjeçari Haakon ka marrë zyrtarisht detyrën si monark i Norvegjisë, duke mbajtur emrin Haakon VIII. Ai ka shërbyer më parë si regjent gjatë periudhave kur shëndeti i të atit ishte i brishtë. Vajza e tij, princesha Ingrid Alexandra, 22 vjeçe, është shpallur zyrtarisht trashëgimtare e fronit, në përputhje me ndryshimet kushtetuese të vitit 1990 që vendosën parimin e parëlindjes pavarësisht gjinisë.
Formimi dhe jeta personale
Haakon VIII ka ndjekur një rrugë akademike ndërkombëtare, duke u diplomuar për shkenca politike në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley, dhe duke përfunduar një master për studime zhvillimi në London School of Economics. Përveç arsimimit, ai ka shërbyer në Akademinë Mbretërore Detare Norvegjeze. Mbreti njihet për pasionet e tij jashtë detyrave mbretërore, si surfimi, skijimi dhe muzika.
Martesa e tij me Mette-Marit Tjessem Høiby në vitin 2001 ishte një ngjarje që shkaktoi debate në shoqërinë norvegjeze. Çifti ka dy fëmijë, Ingrid Alexandra dhe princin Sverre Magnus, ndërsa Haakon është njerku i Marius Borg Høiby.
Sfidat e monarkisë
Qeverisja e mbretit të ri nis në një periudhë me sfida për imazhin e familjes mbretërore. Në qershor, Marius Borg Høiby u dënua me 4 vite burg për akuza për përdhunim dhe dhunë në familje. Vendimi është në proces apelimi nga të dyja palët. Paralelisht, mbretëresha Mette-Marit është përballur me kritika për kontaktet e saj të kaluara me financierin e ndjerë Jeffrey Epstein. Ajo ka kërkuar falje publike, duke pranuar se ka treguar gjykim të dobët, por theksoi se është manipuluar nga Epstein dhe nuk është akuzuar për asnjë shkelje ligjore.
Përditësime
Mbreti Harald V ndërroi jetë në orën 06:35 në Spitalin Kombëtar të Oslos. Shkaku i vdekjes së monarkut 89-vjeçar ishte një sëmundje e rrallë e gjakut. Pasardhësi i tij, Haakon VIII, mban diplomë bachelor nga UC Berkeley dhe master nga London School of Economics. Si mbreti i katërt i monarkisë moderne të rikthyer në vitin 1905, Haakon VIII njoftoi se do të vijojë moton e të atit: "Gjithçka për Norvegjinë".
Mbreti Haakon VIII hyn në rolin e monarkut me një përvojë të konsiderueshme administrative, pasi ka shërbyer si regjent disa herë gjatë viteve të fundit për shkak të përkeqësimit të shëndetit të babait të tij. Pavarësisht se është fëmija më i vogël dhe ka lindur dy vjet pas Princeshës Martha Louise, trashëgimia e tij mbetet e palëkundur, pasi ndryshimi kushtetues i vitit 1990 nuk u zbatua në mënyrë retroaktive. Përveç formimit ushtarak, Haakon VIII ka përfunduar një program intensiv të trajnimit diplomatik, duke forcuar përgatitjen e tij për detyrat shtetërore.
Mbreti Haakon VIII drejtoi sot mbledhjen e parë të jashtëzakonshme të kabinetit pas marrjes së detyrës. Historiani Trond Noren Isaksen e përshkruan monarkun e ri si një figurë më të rezervuar dhe analitike se të atin. Haakon VIII mban një përvojë të gjatë institucionale, pasi u shpall princ i kurorës në moshën 17-vjeçare, pas vdekjes së gjyshit të tij, mbretit Olav V, në vitin 1991.
Mbreti Harald V ndërroi jetë në moshën 89-vjeçare, pas një beteje me një sëmundje të rrallë të gjakut. Mbi 10 mijë qytetarë morën pjesë në kortezhin publik në Oslo për t'i dhënë lamtumirën e fundit monarkut, ndërsa Forcat e Armatosura shkrepën 21 të shtëna ceremoniale nga kalaja Akershus. Mbreti Haakon VIII do të betohet para Parlamentit të martën, në një ceremoni pa kurorëzim tradicional.
Mbreti Haakon VIII zyrtarizoi moton mbretërore 'Gjithçka për Norvegjinë'. Kryeministri Jonas Gahr Støre garantoi stabilitetin e plotë të institucioneve shtetërore gjatë periudhës së tranzicionit. Autoritetet konfirmuan se Norvegjia nuk do të zhvillojë ceremoni tradicionale kurorëzimi. Qeveria shpalli zi kombëtare, duke pezulluar aktivitetet publike jo të domosdoshme deri në përfundim të nderimeve për mbretin Harald V.
Mbreti Haakon VIII bëhet monarku i katërt i Norvegjisë që nga rikthimi i monarkisë moderne në vitin 1905. Mbreti i ri ka ndjekur studimet për shkenca politike në Universitetin e Berkeley-t në Kaliforni. Ai ka marrë përsipër funksionet e regjentit në shumë raste, veçanërisht gjatë periudhave kur mbreti Harald V ishte i sëmurë. Ndërkohë, princesha Ingrid Alexandra, 22 vjeçe, është shpallur zyrtarisht princeshë e kurorës dhe trashëgimtare e fronit.