Ilir Meta, ish-president i Shqipërisë dhe kryetar i Partisë së Lirisë, u arrestua më 21 tetor 2024 nga Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK). Ai hetohet bashkë me bashkëshorten Monika Kryemadhi për pastrim parash, korrupsion dhe mosdeklarim pasurish, në lidhje me dosjen CEZ-DIA dhe lobimin e Lëvizjes Socialiste për Integrim (LSI) në Shtetet e Bashkuara.
Instituti Ndërkombëtar për Studime të Lindjes së Mesme dhe Ballkanit (IFIMES) ka shqyrtuar procedurat e arrestimit dhe ndalimit të Ilir Metës, duke identifikuar mangësi serioze. Raporti, i publikuar më 4 shkurt 2026, thekson se çështja kryesore nuk është ekzistenca e vendimit gjyqësor, por mënyra e zbatimit të tij.
Shkeljet procedurale të identikuara
• Mungesë provash se Meta u informua menjëherë për arsyet e arrestimit.
• Kufizime në aksesin e menjëhershëm tek avokati dhe mosdhënie e kartës së të drejtave.
• Mirëmbajtje joadekuate e dokumentacionit zyrtar nga policia.
• Përdorim prangash dhe mbajtje e tyre në ambiente policore, pa bazë ligjore të qartë, cilësuar si degradues.
• Oficerë policie të maskuar, pa identifikim të dukshëm, pa kamera trupi dhe me automjete pa shenja dalluese.
IFIMES i referohet raportit të Avokatit të Popullit, i cili vë në dukje se gjatë arrestimit duhej vendosur në dispozicion vendimi i gjykatës dhe e drejta për një telefonatë me avokatin. Raporti nënvizon prezumimin e pafajësisë dhe standardet evropiane të të drejtave të njeriut.
Rasti, sipas IFIMES, dobëson legjitimitetin e institucioneve gjyqësore, lë hapësirë për pretendime mbi drejtësi selektive dhe nxjerr në pah dobësi sistemike në Policinë e Shtetit. Instituti vlerëson raportin e Avokatit të Popullit si serioz dhe të bazuar në ligj.
Në përfundim, IFIMES kërkon vendosjen e monitorimit ndërkombëtar të rastit për të garantuar transparencën, respektimin e standardeve të të drejtave të njeriut dhe mbrojtjen e lirive themelore, duke e cilësuar si çështje me rëndësi politike dhe kërcënim potencial për normat demokratike.
Përditësime
IFIMES shton në raport se çështja kryesore nuk është ekzistenca e vendimit gjyqësor, por mënyra e zbatimit të tij. Citati: “Çështja kryesore në këtë rast nuk është ekzistenca e një vendimi gjyqësor, por mënyra e zbatimit të tij. Sundimi i ligjit nuk matet nga forca e represionit... standardeve evropiane[11] të të drejtave të njeriut në Shqipëri”. IFIMES kërkon monitorim ndërkombëtar: “Duke pasur parasysh rëndësinë politike... për të mbrojtur liritë themelore”.