Katër shtete anëtare të Bashkimit Evropian – Suedia, Holanda, Spanja dhe Polonia – kanë ndërmarrë një iniciativë të përbashkët për të rihapur debatin mbi përdorimin e aseteve sovrane ruse të ngrira për të financuar nevojat e Ukrainës. Në një letër të përbashkët drejtuar Përfaqësueses së Lartë të BE-së, Kaja Kallas, dhe ministres së jashtme të Irlandës, Helen McEntee, këto shtete argumentojnë se mbështetja aktuale financiare nuk është e mjaftueshme përballë pasojave të vazhdueshme të luftës.
Në Bashkimin Evropian janë të bllokuara rreth 210 miliardë euro asete të Bankës Qendrore të Rusisë, të cilat janë vënë nën sanksione që nga shkurti i vitit 2022. Pjesa më e madhe e këtij kapitali, rreth 185 miliardë euro, menaxhohet nga Euroclear në Belgjikë. Vendi mikpritës, Belgjika, ka qenë historikisht skeptike ndaj propozimeve për konfiskimin apo përdorimin e drejtpërdrejtë të këtyre fondeve, duke u mbështetur në frikën nga paditë ligjore dhe paqëndrueshmërinë financiare që mund të shkaktonte një veprim i tillë.
Iniciativa e re kërkon që Komisioni Evropian të studiojë alternativa ligjore dhe teknike që mund t'i lejojnë bllokut të kapërcejë pengesat e mëparshme. Ky diskutim pritet të zërë një vend qendror në takimin e ministrave të jashtëm të BE-së që do të zhvillohet më 1-2 shtator në Irlandë. Ndërkohë, Moska ka reaguar duke paralajmëruar se do të përdorë të gjitha mjetet ligjore për të kundërshtuar çdo lëvizje që synon shfrytëzimin e pasurive të saj.
Kjo nismë vjen pas miratimit të një kredie mbështetëse prej 90 miliardë eurosh për vitet 2026-2027, e miratuar dhjetorin e kaluar si një zgjidhje alternative kur propozimi për përdorimin e aseteve ruse u pezullua. Shtetet nismëtare theksojnë urgjencën e gjetjes së burimeve shtesë për të zvogëluar barrën mbi taksapaguesit evropianë ndërkohë që nevojat buxhetore dhe ushtarake të Ukrainës mbeten të larta.
Përditësime
Shtetet nismëtare i janë drejtuar zyrtarisht shefes së politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, dhe ministres së jashtme të Irlandës, Helen McEntee, për të kërkuar zhbllokimin e aseteve. Dokumenti specifikon se 185 miliardë euro nga totali i aseteve të ngrira mbahen aktualisht në institucionin financiar Euroclear. Ky propozim sfidon qasjen e mëparshme të Komisionit Evropian, i cili parashikonte një kredi prej 165 miliardë eurosh, e cila do të shlyhej vetëm pas pagimit të dëmshpërblimeve nga ana e Rusisë.