Kancelari gjerman Friedrich Merz ka kushtëzuar mbështetjen e Gjermanisë për buxhetin shumëvjeçar të Bashkimit Evropian për periudhën 2028–2034 me një marrëveshje për financimin e Ukrainës gjatë vitit 2027 dhe në vitet pasuese. Në një letër drejtuar presidentit të Këshillit Evropian, António Costa, Merz kërkoi që mbështetja për Kievin të trajtohet si pjesë e negociatave për buxhetin e ardhshëm dhe të jetë përparësi në takimin joformal të udhëheqësve të BE-së në Dublin. Sipas Balkan Web, ai shkroi se pa zotimin e të gjitha shteteve për të kontribuar në mënyrë të drejtë, nuk mund të zgjidhet çështja e financimit dhe as të diskutohen çështje të tjera me pasoja financiare.
Ukraina përballet me një mungesë financimi prej rreth 70 miliardë eurosh për vitin 2027. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky u tha udhëheqësve të BE-së në tetor se vendit i nevojiten këto fonde për mbrojtjen, armatimet dhe qëndrueshmërinë. BE-ja është zotuar të mbulojë rreth dy të tretat e nevojës, ose afërsisht 45 miliardë euro shtesë.
Kjo shumë do t’i shtohej huasë mbështetëse prej 90 miliardë eurosh që BE-ja po i ofron Ukrainës për vitet 2026 dhe 2027. Sipas Balkan Web, kryegjësia e kredisë nuk do të shlyhet derisa Rusia të pranojë të paguajë reparacionet e luftës, ndërsa pagesat e interesit pritet të nisin vitin e ardhshëm. Komisioni Evropian fillimisht kishte parashikuar rreth tre miliardë euro interesa në vit, por rritja e kostove të huamarrjes ka ndryshuar llogaritjet.
Komisioni Evropian po përgatit një propozim për financimin shtesë dhe po shqyrton disa mundësi, përfshirë emetimin e borxhit të përbashkët nga shtetet anëtare dhe një hua të garantuar nga asetet ruse të ngrira në BE. Komisioni pritet t’u paraqesë shteteve anëtare alternativat përpara një samiti të posaçëm në fund të muajit. Komisioneri Evropian për Ekonominë, Valdis Dombrovskis, tha se është optimist, por i kujdesshëm, për mundësinë e sigurimit të financimit shtesë dhe se mungesa e financimit të Ukrainës është më e madhe nga sa pritej.
Merz kërkoi që financimi të sigurohet përmes një mekanizmi shumëvjeçar, jo vetëm përmes vendimeve të marra vit pas viti, dhe të përfshijë pagesën e interesave të kredive të mëparshme. Ai kërkoi gjithashtu që të gjitha shtetet anëtare të kontribuojnë në mënyrë të drejtë dhe që vendimet e ardhshme për financimin e Kievit të mund të merren me shumicë të cilësuar, në vend të unanimitetit. Sipas raportimeve të ATSH-së, Hungaria, Sllovakia, Bullgaria dhe Republika Çeke kanë sinjalizuar se nuk janë të gatshme të kontribuojnë në një paketë të re financiare. Telegrafi raporton se Hungaria, Sllovakia dhe Republika Çeke mund të kërkojnë sërish përjashtim nga një skemë e re e borxhit të përbashkët; këto tri vende kishin siguruar përjashtim nga pagesa e interesave për huanë ekzistuese prej 90 miliardë eurosh.
Merz argumentoi se mbështetja për Ukrainën lidhet me sigurinë evropiane dhe se barra financiare duhet të ndahet në mënyrë të barabartë. Gjermania, Danimarka, Finlanda, Holanda dhe Suedia kërkojnë që financimi i Ukrainës dhe negociatat për buxhetin të trajtohen si një paketë e vetme. Këto vende bëjnë pjesë në grupin e “kursimtarëve” ose “modernizuesve”, të cilët kërkojnë shkurtime në projektbuxhetin e ardhshëm. Qëndrimi i tyre përplaset me atë të “Miqve të Kohezionit”, që kundërshtojnë shkurtimet dhe kërkojnë ruajtjen e fondeve për zhvillimin e rajoneve më pak të zhvilluara. Kryeministri sllovak Robert Fico e ka quajtur “shumë të rrezikshme” ndërlidhjen e financimit të Ukrainës me buxhetin e BE-së, sipas IndeksOnline dhe Bota Sot.
Përditësime
Kryeministri sllovak Robert Fico e quajti “shumë të rrezikshme” lidhjen e financimit të Ukrainës me buxhetin e BE-së.