Më 29 prill 2026, kompania shqiptare KAYO dhe ajo italiane Fincantieri nënshkruan marrëveshje bashkëpunimi për prodhimin e anijeve lundruese në kantierin e Pashalimanit, pranë Vlorës. Anijet do të shërbejnë për Forcat e Armatosura të Shqipërisë dhe tregjet ndërkombëtare, duke synuar eksportin drejt vendeve aleate.
Në ceremoninë e zhvilluar në Tiranë morën pjesë kryeministri Edi Rama, ministri i Mbrojtjes Ermal Nufi, presidenti i Fincantieri-s Pierroberto Folgiero dhe drejtori i KAYO-s Ardi Veliu. Marrëveshja parashikon krijimin e një shoqërie të re për zgjerimin e kapaciteteve prodhuese dhe trajnimin e fuqisë punëtore vendase.
Edi Rama deklaroi se dy anijet e para do të ndërtohen për ushtrinë shqiptare, duke rritur flotën detare në 7 njësi, në përputhje me standardet e NATO-s për rolin e Shqipërisë në Mesdhe. Ai theksoi përfshirjen e nxënësve të Shkollës Industriale të Vlorës në program trajnimi nën udhëheqjen e specialistëve italianë.
Ermal Nufi u shpreh se projekti do të krijojë rreth 400 vende pune dhe do ta kthejë Shqipërinë në bazë prodhimi për Fincantieri në Evropë, për anije të vogla dhe të mesme. Bashkëpunimi forcon industrinë vendase dhe hap mundësi eksporti.
Ardi Veliu theksoi se marrëveshja, e përfunduar pas tetë muajsh negociatash, pozicionon Shqipërinë si prodhuese dhe eksportuese anijesh luftarake. Përfaqësuesi i Fincantieri-s e vlerësoi si hap strategik për inovacion dhe konkurrencë në tregjet globale.
Përditësime
Ambasadori italian Marco Alberti mori pjesë në ceremoninë e nënshkrimit të marrëveshjes midis KAYO dhe Fincantieri.
Pierroberto Folgiero, CEO i Fincantieri, deklaroi: "Ky projekt mishëron një vizion inovativ për industrializimin evropian, duke integruar teknologjinë më të avancuar për të krijuar një qendër excellence në Pashaliman."
Projekti parashikon prodhimin e anijeve deri në 80 metra gjatësi dhe me kapacitet 800 ton. Plani ka vlerë 1,2 miliardë euro.
KAYO vendos kantierin dhe modernizon infrastrukturën, ndërsa Fincantieri ofron ekspertizë dhe trajnim.
Ambasada Italiane e ka cilësuar marrëveshjen midis KAYO-s dhe Fincantieri-t si një nga investimet më të rëndësishme italiane në Shqipëri në dekadat e fundit.
- Synon bashkëpunim industrial për të kthyer miqësinë në partneritet strategjik.
- Krijon mundësi biznesi për kompanitë italiane dhe shqiptare.
Kryeministri Edi Rama deklaroi: "Ne Shqipëria do të jemi të parët që do të...".
Fincantieri, një nga ndërtuesit më të mëdhenj të anijeve tregtare dhe ushtarake në Evropë, furnizon materiale dhe mbështetje teknologjike, sipas Ministrisë së Mbrojtjes.
KAYO është kompania shtetërore shqiptare në industrinë e mbrojtjes dhe sigurisë.
Baza e Pashalimanit shërbente si bazë sovjetike gjatë Luftës së Ftohtë dhe u riorganizua pas viteve '90 me ndihmë ndërkombëtare.