Një grup i përbërë nga akademikë, përfaqësues të shoqërisë civile dhe organizata për të drejtat e njeriut ka ndërmarrë një nismë zyrtare duke i kërkuar Avokatit të Popullit, Naim Qelaj, që të referojë në Gjykatën Kushtetuese të Republikës së Kosovës çështjen e përputhshmërisë së dispozitave të Ligjit nr. 05/L-053 për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar me Kushtetutën. Kërkesa, e dorëzuar më 24 shtator 2026, argumenton se mandati i këtyre institucioneve mund të ketë tejkaluar autorizimin e përcaktuar në nenin 162 të Kushtetutës.
Sipas parashtruesve, Kushtetuta e ka autorizuar themelimin e këtyre dhomave për një qëllim të caktuar: përmbushjen e obligimeve ndërkombëtare lidhur me Raportin Doc. 12462 të Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës, të hartuar nga Dick Marty më 7 janar 2011. Nënshkruesit theksojnë se ligji nuk duhet të interpretohet si një autorizim për një juridiksion të përgjithshëm penal, por si një mekanizëm i specializuar me lidhje strikte me pretendimet e këtij raporti.
Diskutimi është nxitur nga përmbledhja e aktgjykimit në rastin ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit. Sipas grupit kërkues, shtrirja e analizës në atë proces gjyqësor, e cila përfshin struktura politike e ushtarake, organizimin e UÇK-së dhe shërbimet e inteligjencës, ngre pyetjen nëse lidhja me pretendimet konkrete të Raportit të Këshillit të Evropës ka funksionuar si kufizim real i juridiksionit apo si pikënisje për një hetim shumë më të gjerë.
Në kërkesën drejtuar Avokatit të Popullit, nënshkruesit kërkojnë sqarime mbi katër pika kryesore:
• Nëse lidhja me Raportin e Këshillit të Evropës është një kusht material dhe i detyrueshëm për çdo rast.
• Nëse kjo lidhje duhet të dëshmohet për krimet konkrete dhe personat e akuzuar, e jo vetëm përmes një lidhjeje të përgjithshme historike.
• Nëse dispozitat ligjore ofrojnë kufizim të qartë, objektiv dhe të parashikueshëm të juridiksionit.
• Nëse një shtrirje e tillë e juridiksionit është në përputhshmëri me nenet 7, 16, 31, 33, 55, 102, 103 dhe 162 të Kushtetutës.
Nismëtarët deklarojnë se kërkesa e tyre nuk synon shqyrtimin e provave në rastet individuale apo zëvendësimin e procedurave të ankimit, por vlerësimin e kornizës kushtetuese në të cilën operojnë Dhomat e Specializuara.