Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë atë që sekretari i Thesarit, Scott Bessent, e përshkroi si ofensivën më të madhe financiare ndonjëherë kundër Iranit. Masat e reja synojnë shkëputjen e plotë të Teheranit nga sistemi financiar global, duke vënë në shënjestër sektorët e arit, teknologjisë, aviacionit, aseteve digjitale dhe transportit detar. Bessent theksoi se bankat dhe bizneset që refuzojnë të ndërpresin lidhjet me Iranin do të përballen me përjashtim nga sistemi i dollarit.
Në përgjigje, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Kinës, Lin Jian, ka kundërshtuar me vendosmëri sanksionet, duke i cilësuar ato si të paligjshme dhe të njëanshme. Ai theksoi se bashkëpunimi midis Kinës dhe Iranit zhvillohet në përputhje me të drejtën ndërkombëtare dhe paralajmëroi se Pekini do të marrë të gjitha masat e nevojshme për të mbrojtur të drejtat dhe interesat e tij. Kina është importuesi më i madh i naftës iraniane, me një vëllim tregtie dypalëshe që vitin e kaluar arriti në mbi 41 miliardë dollarë.
Ministri iranian i Ekonomisë, Ali Madanizadeh, reagoi duke deklaruar se qeveria është plotësisht e përgatitur për t'iu kundërvënë presionit. Ai theksoi se Teherani posedon një plan dyvjeçar për menaxhimin e situatës, duke shtuar se masat amerikane do të shënojnë një humbje për Uashingtonin.
Kjo përplasje diplomatike ndodh në prag të bisedimeve të planifikuara midis presidentit Donald Trump dhe homologut të tij kinez, Xi Jinping, të cilat priten të zhvillohen muajin e ardhshëm. Tensionet mund të rriten edhe në fushën tregtare, duke marrë parasysh rolin e Kinës në përpunimin e mineraleve të rralla, të cilat janë thelbësore për industritë e teknologjisë së avancuar.
Përditësime
Shtetet e Bashkuara specifikuan fushën e sanksioneve ndaj Iranit dhe mbështetësve të tij, duke përfshirë sektorët e aseteve digjitale, teknologjisë, arit, aviacionit dhe transportit detar. Këto masa synojnë gjithashtu Rusinë për rolin e saj si mbështetëse e Teheranit. Ekspertët vlerësojnë se deklaratat e Sekretarit të Thesarit, Scott Bessent, shërbejnë si presion diplomatik për të ndryshuar qëndrimin e Kinës përpara zbatimit të sanksioneve ndaj institucioneve financiare kineze. Presidenti kinez Xi Jinping konfirmoi vizitën e tij në Uashington më 24 shtator, datë kjo që pritet të jetë vendimtare për rrjedhën e kësaj përplasjeje.
Çmimet e naftës së papërpunuar regjistruan rënie pas zhvendosjes së vëmendjes nga konflikti ushtarak drejt presionit ekonomik. Treguesi Brent ra me 3.3% dhe WTI me 3.1%. Shtëpia e Bardhë e cilësoi fushatën e re të sanksioneve si një 'Ditë D ekonomike', ndërsa Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, e përshkroi masën si sulmin më të madh financiar të ndërmarrë ndonjëherë. Në terren, Presidenti Donald Trump konfirmoi pastrimin e minave në Ngushticën e Hormuzit dhe paralajmëroi shkatërrimin e çdo anijeje që tenton të vendosë mina të reja. Njëkohësisht, Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, rikonfirmoi se opsioni ushtarak mbetet në tryezë. SHBA ka nisur ndërkohë përgatitjet për kthimin e diplomatëve të larguar nga Lindja e Mesme.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Kinës, Lin Jian, denoncoi sot sanksionet si të paligjshme dhe unilaterale, pas njoftimit të SHBA-së për 'Operacionin e Përjashtuar Ekonomik'. Ky operacion shënjestron rreth 60 subjekte në Kinën kontinentale dhe Hong Kong. Ekspertët vlerësojnë se efektiviteti i këtyre masave ndaj naftës iraniane mbetet i kufizuar, pasi 80-90% e eksporteve detare të Teheranit thithen nga rafineri të vogla të pavarura kineze, të njohura si 'çajnikë', të cilat operojnë jashtë sistemit financiar amerikan.
Zëdhënësi i Departamentit të Shtetit, Tommy Pigott, konfirmoi se administrata e presidentit Donald Trump do të ndërmarrë veprime konkrete për të ndërprerë çdo linjë financiare të Iranit, me objektiv parandalimin e aftësive bërthamore të Teheranit. Autoritetet amerikane po fokusohen në taktikat komplekse të anashkalimit të sanksioneve, duke përfshirë ndryshimin e pronësisë së anijeve, përdorimin e kompanive ndërmjetëse dhe transbordimet ilegale të naftës në det.
Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, shmangu përmendjen direkte të Kinës gjatë njoftimit të sanksioneve të reja, duke adresuar çështjen vetëm në një përgjigje të shkurtër për shtyp. Zyrtarët në Pekin vlerësojnë se kërcënimet e Donald Trump janë një 'bllof' diplomatik dhe ekonomik. Ndërkohë, akuzat për mbështetjen e Kinës me të dhëna satelitore për Pasdaranin mbeten ende të paprovuara plotësisht.
Rusia dhe Kina ushtruan veton ndaj rezolutës së propozuar nga Shtetet e Bashkuara në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, e cila synonte zgjatjen e mandatit të ekspertëve që monitorojnë zbatimin e sanksioneve ndaj Iranit. Paralelisht, Departamenti i Thesarit dhe Departamenti i Shtetit amerikan njoftuan sanksione të reja ndaj kompanive BitBank dhe Pishtaz Simorgh Electronic Trade Co., si dhe ndaj tre bashkëpunëtorëve të afërt me Babak Zanjani.