Sot, në orën 11:00, Asociacioni i Komunave të Kosovës (AKK) zhvillon një protestë institucionale dhe jopartiake në sheshin “Skënderbeu” në Prishtinë. Qëllimi i tubimit është mbrojtja e autonomisë lokale, buxheteve komunale, pronës dhe kundërshtimi i ndërhyrjeve të nivelit qendror në kompetencat e komunave.
Kryetari i AKK-së dhe i Ferizajt, Agim Aliu, deklaroi se komunat nuk kërkojnë privilegje, por respektimin e ligjeve dhe trajtim të drejtë institucional. Nga ana tjetër, kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, akuzoi ekzekutivin qendror për ndëshkim politik ndaj komunave, duke theksuar se vetëm në katër muajt e parë të vitit 2026 janë marrë rreth 55 milionë euro nga buxhetet komunale për detyrime të nivelit qendror.
Kryetari i Gjakovës, Ardian Gjini, renditi disa nga shqetësimet kryesore që kanë nxitur këtë protestë:
• Shkurtimet buxhetore dhe moskompensimi i dëmeve nga fatkeqësitë natyrore.
• Përjashtimi nga planifikimet financiare i mbi 3.100 mësimdhënësve.
• Centralizimi i inspektorateve dhe proceseve të punësimit në shërbimin civil.
• Kufizimet e vendosura ndaj pronave komunale.
Organizatorët theksojnë se komunat mbeten adresa e parë e përfaqësimit të qytetarëve dhe kërkojnë ndaljen e ndërhyrjeve që cënojnë funksionimin e tyre të pavarur.
Përditësime
Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, deklaroi se qeveria qendrore ka tërhequr 344 milionë euro nga buxhetet komunale që nga viti 2022 për të mbuluar obligime qendrore. Ndërkohë, kryetari i Fushë Kosovës, Valon Prebreza, u distancua nga protesta duke e cilësuar si politike, duke argumentuar se dëmet financiare rrjedhin nga Kontratat Kolektive të qeverive të kaluara dhe se buxheti total për komunat është rritur në 907 milionë euro për vitin 2027. Ndërsa Komuna e Pejës ka organizuar transport për pjesëmarrësit, autoritetet në Istog nuk kanë bërë ende të ditur qëndrimin e tyre lidhur me pjesëmarrjen.
Protesta e Asociacionit të Komunave të Kosovës filloi zyrtarisht në orën 11:00 në sheshin 'Skënderbeu' në Prishtinë. Në tubim u panë kryetari i Drenasit, Ramiz Lladrovci, dhe ai i Skenderajt, Sami Lushtaku. Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, e krahasoi centralizimin e pushtetit nga niveli qendror me një sistem diktatorial. Ndërkohë, ministri i Bujqësisë, Faton Peci, u distancua nga kjo iniciativë, duke e cilësuar atë si agjendë politike dhe duke hedhur poshtë akuzat për obligime financiare, të cilat i ndërlidhi me qeverisjet e kaluara të koalicionit PAN.
Kryetarët e komunave kanë hyrë në ndërtesën e Qeverisë së Kosovës për të dorëzuar zyrtarisht listën me shtatë kërkesa specifike. Këto kërkesa përfshijnë kompensimin e obligimeve nga kontratat kolektive, mbulimin e pagesave retroaktive për përvojën e punës, rishikimin e grantit për arsim dhe financimin e mbi 3,100 mësimdhënësve. Lista kërkon gjithashtu krijimin e një granti të katërt për investime kapitale dhe kompensimin e dëmeve nga vërshimet. Grupi i protestuesve është zgjeruar me pjesëmarrjen e kryetarëve të Prizrenit, Lipjanit, Vitisë dhe Suharekës, ndërsa deputetë nga PDK-ja dhe AAK-ja i janë bashkuar mbështetjes për këtë iniciativë.
Protestës së organizuar nga Asociacioni i Komunave të Kosovës i janë bashkuar kryetarët e komunave nga radhët e LDK-së dhe AAK-së, të cilët qëndruan krah atyre të PDK-së. Ndërkohë, kryetarët e komunave që udhëhiqen nga Lëvizja Vetëvendosje (LVV) nuk morën pjesë në këtë tubim. Pjesëmarrësit zgjeruan listën e kërkesave, duke përfshirë kompensimin e obligimeve nga kontratat kolektive dhe pagesën e përvojës së punës prej 0.5%. Kryetari i Rahovecit, Smajl Latifi, denoncoi moskompensimin e dëmeve bujqësore të shkaktuara gjatë vitit 2022.
Protesta u zgjerua në rreth 20 komuna me pjesëmarrjen e stafit të administratës lokale. Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, e cilësoi qëndrimin e qeverisë si 'tendencë diktatoriale' ndaj komunave që nuk qeverisen nga Lëvizja Vetëvendosje. Njëkohësisht, kryetari i Ferizajt, Agim Aliu, kërkoi që qeveria qendrore të mbulojë financiarisht obligimet që burojnë nga marrëveshjet e saj, për të mos rrezikuar stabilitetin e buxheteve komunale.