Dy kongresmenë republikanë amerikanë, Joe Wilson dhe Keith Self, i kërkuan sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, që Departamenti i Shtetit të shqyrtojë kufizimet e vizave për zyrtarët shqiptarë të përfshirë në korrupsion të rëndë. Në letrën drejtuar Rubios, ata shprehën shqetësim për gjendjen e demokracisë dhe shtetit të së drejtës në Shqipëri, duke vlerësuar se përparimi i reformës në drejtësi është i brishtë dhe rrezikon të zhbëhet.
Kongresmenët i kërkuan Rubios të shqyrtojë përdorimin e nenit 7031(c), i cili mundëson shpalljen publike si persona të padëshiruar dhe kufizimin e hyrjes në Shtetet e Bashkuara për zyrtarë të huaj, kur ka të dhëna të besueshme për përfshirje në korrupsion të rëndë. Masa mund të përfshijë edhe familjarët e afërt. Letra është hartuar nga Wilson, përfaqësues i Karolinës së Jugut, dhe Self, përfaqësues i Teksasit dhe kryetar i Nënkomisionit për Evropën në Dhomën e Përfaqësuesve.
Wilson dhe Self kërkuan përgjigje deri më 5 nëntor për katër çështje: shqyrtimin e kufizimeve të vizave dhe mundësinë e sanksioneve sipas programit Global Magnitsky; mbështetjen për reformën në drejtësi dhe institucionet kundër korrupsionit; nëse është diskutuar me qeverinë shqiptare mosveprimi i Kuvendit për kërkesën lidhur me imunitetin e Ballukut; dhe bashkëpunimin e Ambasadës së SHBA-së në Tiranë me autoritetet për menaxhimin e protestave dhe sigurinë e protestuesve e gazetarëve.
Një pjesë e letrës trajton rastin e ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku. Sipas kongresmenëve, SPAK-u e ka akuzuar për ndërhyrje në prokurimet publike për ndërtimin e rrugëve dhe, në dhjetor 2025, i kërkoi Kuvendit heqjen e imunitetit të saj, me qëllim mundësimin e arrestimit. Kryeministri Edi Rama e cilësoi kërkesën antikushtetuese, ndërsa Kuvendi nuk e lejoi vijimin e procedurës për arrestimin. Wilson dhe Self argumentojnë se institucionet kundër korrupsionit nuk mund të funksionojnë me sukses nëse drejtuesit politikë mbrojnë zyrtarët që janë nën hetim.
Letra përmend edhe hetimin ndaj ish-drejtueses së Shërbimit Informativ të Shtetit, Vlora Hyseni, për dyshimet se keqpërdori aksesin në informacion për të ndihmuar një person të dyshuar për veprimtari kriminale. Kongresmenët i lidhin protestat kundër qeverisë me pakënaqësinë publike për korrupsionin dhe kërkesat për dorëheqjen e Ramës e zgjedhje të parakohshme.
Sipas raportimeve të disa mediave, protestat nisën në Tiranë rreth dy javë para publikimit të lajmit. Demonstruesit kërkuan dorëheqjen e Ramës; disa protesta u shoqëruan me përplasje me policinë dhe incidente pranë Ministrisë së Arsimit e selisë së Partisë Socialiste. Rama ka refuzuar të japë dorëheqjen dhe ka propozuar dialog me protestuesit. Ai i atribuoi dhunën forcave të huaja dhe krimit të organizuar.
Politiko raporton gjithashtu se 10 organizata për lirinë e shtypit, në një paralajmërim të 30 korrikut 2026, përmendën 15 kërcënime dhe sulme ndaj gazetarëve gjatë qershorit dhe korrikut, si dhe ngritën shqetësime për përdorimin e autobotëve me ujë dhe gazit lotsjellës kundër demonstruesve.