Afati kushtetues për zgjedhjen e presidentit të ri të Kosovës është 4 marsi, ndërsa mandati i presidentes aktuale Vjosa Osmani përfundon më 4 prill. Nëse nuk zgjidhet presidenti deri atëherë, parlamenti shpërndahet dhe mbahen zgjedhje të parakohshme brenda 45 ditësh. Edhe pse kanë mbetur pak ditë, takimet mes liderëve politikë nuk kanë prodhuar emra konkretë apo marrëveshje.
Kryeministri Albin Kurti ka zhvilluar takime të ndara me kryetarin e PDK-së, Bedri Hamza, dhe atë të LDK-së, Lumir Abdixhiku, për të gjetur zgjidhje. Kurti po bën përpjekje për të shmangur zgjedhjet e parakohshme, por shumica parlamentare ka vetëm 66 vota, ndërsa për zgjedhjen e presidentit kërkohen 80 vota.
Kreu i grupit parlamentar të PDK-së, Arian Tahiri, deklaroi se partia e tij, me 22 deputetë, është e gatshme të propozojë emër nëse kërkohet. Ai theksoi se kandidati duhet të ketë reputacion e integritet vendor e ndërkombëtar, kontribute intelektuale dhe të jetë mbi partitë politike. PDK-ja nuk mbështet kandidatë të njëanshëm dhe nuk ka diskutuar emra të përveçëm. Familja Jashari mohoi interesin për postin, pas lakimit nga kryediplomati Glauk Konjufca.
Nga ana tjetër, deputeti i LDK-së Kujtim Shala vlerësoi se emrin dhe zgjidhjen e udhëheq partia fituese, Lëvizja Vetëvendosje. Vjosa Osmani ka shprehur synimin për të garuar për mandat të dytë. Partitë opozitare vazhdojnë të kërkojnë një emër konsensual që nderon vendin.
Përditësime
Kanë mbetur gjysma e ditëve deri në afatin kushtetues të 4 marsit.
Arian Tahiri deklaroi: „Vazhdojmë të mbetemi brenda këtyre qëndrimeve, në kuptim të asaj që u diskutua në parim dhe në standard se kush do të duhej t’i plotësonte këto atribute për të qenë president i vendit“.
Kujtim Shala tha: „I takon partisë fituese të udhëheqë procesin. Nuk e kemi diskutuar“.
Vjosa Osmani kërkon mandat të dytë si presidente, por ende nuk ka siguruar 30 nënshkrimet e deputetëve dhe nuk ka folur publikisht për to.
- Osmani u takua me ngarkuarën amerikane Anu Prattipati, e cila tha se proceset kushtetuese janë thelbësore.
- Glauk Konjufca u shpreh: "Mazhoranca me 66 vota nuk mund të arrijë 80 me emër njëanshëm; kërkohet konsensus."
Vjosa Osmani, pas takimit me Anu Prattipati, theksoi rëndësinë e përmbylljes së proceseve kushtetuese për "stabilitetin demokratik, zhvillimin e vendit dhe adresimin e nevojave të qytetarëve".
LVV ende nuk ka mbledhur nënshkrimet e nevojshme.
Glauk Konjufca deklaroi se mazhoranca me 66 vota nuk mund të arrijë 80 vota pa konsensus të gjerë.
Analisti Rrahman Paçarizi deklaroi se mungesa e transparencës vë në dyshim seriozitetin e partive dhe sugjeron një vullnet të fshehur për zgjedhje të reja.
Zhvillime të tjera:
- Konteksti historik përfshin zgjedhje të parakohshme në dhjetor 2025 dhe një vit të humbur legjislativ në 2025.
- PDK-ja nuk ka emër kandidati të identifikuar, përtej gatishmërisë së deklaruar nga Tahiri.
Arsim Bajrami, akademik dhe ish-pjesëtar i PDK-së, u propozua si kandidat konsensual për president.
Nisma Socialdemokrate propozoi Fatmir Limajn të premten.
Asnjë nga kandidatët – Osmani, Bajrami apo Limaj – nuk ka mbledhur 30 nënshkrime deputetësh për zyrtarizim.
Procedura kërkon dy kandidatura me nga 30 nënshkrime unike për të thirrur seancë të jashtëzakonshme.
Naim Jakaj vlerëson se mungesa e kandidaturave zyrtare nuk çon automatikisht në zgjedhje; çështja mund të shkojë në Gjykatën Kushtetuese.
Ish-nënkryetari i Gjykatës Kushtetuese, Kadri Kryeziu, deklaroi se mungesa e konsensusit politik rrezikon zgjedhje të parakohshme dhe vlerësoi se Vjosa Osmani nuk është e përshtatshme për mandat të dytë, pasi është e re dhe kërkohet perspektivë e re politike.
Haxhi Avdyli (LVV) shprehu mbështetje publike për Vjosën Osmani si "kandidatja e duhur", por pa vota të mjaftueshme.
Emilija Rexhepi, nënkryetare e Kuvendit, mbështet Osmanin dhe pret propozim nga LVV.
LVV ka 57 deputetë + 9 nga komunitetet jo-shumicë.
Kryeministri Kurti deklaroi se edhe me 15 votat e LDK-së nuk arrihet siguria për 80 vota.
Arsim Bajrami shprehu ambicie publike për unitet politik përmes një letre.