Pas një ngërçi të gjatë politik, vazhdimi i seancës konstituive të Kuvendit të Kosovës është caktuar zyrtarisht për të mërkurën, më 9 shtator 2026. Në rend të ditës janë zgjedhja e kryetarit dhe e nënkryetarëve të Kuvendit. Kryesuesi Avni Dehari njoftoi se ftesat i janë dërguar të gjithë deputetëve, duke apeluar për përgjegjshmëri në përmbushjen e detyrimeve kushtetuese.
Sfidat kryesore mbeten legjitimiteti i procesit dhe sigurimi i votave. Marrëveshja politike mes Lëvizjes Vetëvendosje dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës synon zgjedhjen e Bekim Sejdiut si president, por kundërshtimi i hapur i 6 deputetëve të LDK-së ka ngritur dyshime mbi mundësinë e sigurimit të votave. Politologët Dritero Arifi dhe Melazim Koci vlerësojnë se mosbesimi brenda subjekteve politike e bën të vështirë një zgjidhje të shpejtë, duke theksuar nevojën për një marrëveshje më të gjerë politike.
Reagimet e opozitës dhe pasiguritë juridike
Partitë opozitare kanë shprehur rezerva të forta ndaj kësaj thirrjeje. Kryetari i Aleancës, Ardian Gjini, deklaroi se partia e tij nuk ka marrë ende vendim për pjesëmarrje, duke e cilësuar gjendjen si jashtë binarëve kushtetues. Nga ana tjetër, Partia Demokratike e Kosovës ka thirrur mbledhjen e Kryesisë për të diskutuar hapat e mëtejshëm.
Ekspertët dhe përfaqësuesit opozitarë kanë paralajmëruar mundësinë e dërgimit të çështjes në Gjykatën Kushtetuese, për të sqaruar pasojat e tejkalimit të afatit ligjor prej 30 ditësh nga certifikimi i rezultateve të zgjedhjeve të 7 qershorit. Ndërsa disa zëra kërkojnë sqarim për legjitimitetin e seancës, avokati Tomë Gashi vlerëson se partitë opozitare kanë pasur mundësi t'i drejtohen gjykatës gjatë gjithë muajit të kaluar, por nuk e kanë bërë një gjë të tillë.
Përditësime
Deputeti i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Ermal Sadiku, është rreshtuar krah opozitës duke kërkuar përshpejtimin e seancës konstituive. Kryesuesi Avni Dehari konfirmoi se thirrja për datën 9 shtator bazohet në marrëveshjen për Presidentin dhe u bëri thirrje deputetëve për përgjegjshmëri ligjore. Nga ana tjetër, Mimoza Kusari-Lila nga Lëvizja Vetëvendosje (VV) akuzoi opozitën për qëndrime kontradiktore, duke vënë në pikëpyetje legjitimitetin e kërkesave të tyre. Ndërkohë, ekspertët nga KDI dhe GLPS paralajmëruan se çdo proces i zhvilluar pas 7 gushtit mbetet i ndjeshëm ndaj sfidave ligjore në Gjykatën Kushtetuese.
Partia Demokratike e Kosovës (PDK) do të mbajë një konferencë për media sot në orën 11:00, ku pritet të adresohet kriza institucionale. Deputeti Burim Ramadani deklaroi se sot, 5 shtator, përfundon afati i interpretimit politik të Lëvizjes Vetëvendosje (VV) për konstituimin e Kuvendit. Opozita po e cilëson thirrjen e seancës për 9 shtator si shkelje të afateve të përcaktuara, duke hedhur poshtë pretendimet e mëparshme të Donika Gërvallës se 6 shtatori ishte dita e fundit për konstituim.
Avokati Skënder Musa vlerëson se vendi po shkon drejt zgjedhjeve të parakohshme për shkak të dështimit në sigurimin e votave për zgjedhjen e presidentit. Burime brenda LDK-së raportojnë për mungesë të mbështetjes së plotë për kryetarin Lumir Abdixhiku në procesin e negocimit për postin e kreut të shtetit. Ndërkohë, Partia Demokratike e Kosovës ka konfirmuar mbajtjen e një konference për media, ku pritet të adresohet kriza institucionale dhe qëndrimi zyrtar mbi zhvillimet e fundit.
Kreu i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Bedri Hamza, njoftoi se partia do të kalojë nga thirrjet deklarative drejt veprimeve konkrete kundër bllokimit të institucioneve. PDK akuzon zyrtarisht Qeverinë Kurti për shkelje të afateve kushtetuese dhe bllokim të punës së Kuvendit. Partia po shqyrton modalitetet për të kontestuar këto shkelje, ku dërgimi i çështjes në Gjykatën Kushtetuese shihet tashmë si një ndër opsionet kryesore dhe të pashmangshme.
Deputetja e PDK-së, Blerta Deliu-Kodra, konfirmoi se partia po shqyrton modalitetet për dërgimin e çështjes së bllokimit të seancës në Gjykatën Kushtetuese. Njëkohësisht, 6 deputetë të LDK-së kanë deklaruar zyrtarisht se nuk do të mbështesin kandidatin për president, Bekim Sejdiu. Ndërkaq, Lëvizja Vetëvendosje kundërshtoi interpretimin e afateve kushtetuese, duke argumentuar se afati 30-ditor për konstituim fillon nga dita e nisjes së seancës dhe jo nga certifikimi i rezultateve.
Kryesuesi i seancës konstituive, Adem Dehari, konfirmoi vazhdimin e seancës më 9 shtator, pas arritjes së një marrëveshjeje mes Lëvizjes Vetëvendosje dhe LDK-së. Vetëvendosje dhe minoritetet joserbe aktualisht zotërojnë shumicën e thjeshtë për formimin e qeverisë, ndërsa zgjedhja e presidentit mbetet sfiduese për shkak të kuorumit prej 80 deputetësh. Ish-kryeministri shqiptar Pandeli Majko shprehu shqetësimin se kriza politike rrezikon ta shndërrojë Kosovën në një shtet të dështuar.
Përfaqësuesit e partive opozitare, PDK dhe Aleanca, kanë protestuar në sallën e seancave për shkak të tejkalimit të afateve kushtetuese. Bedri Hamza i PDK-së paralajmëroi veprime të mëtejshme institucionale ndaj vendimit për vazhdimin e seancës më 9 shtator në orën 11:00. Nga ana e tij, Burim Ramadani i Aleancës e akuzoi kryeministrin Albin Kurti për shkelje të drejtpërdrejtë të Kushtetutës. Avokati Xhevdet Smakiqi vlerësoi se shteti ka hyrë në një fazë të mosfunksionimit ligjor që nga data 6 gusht, pas skadimit të afatit 30-ditor.
Afati kritik për zgjedhjen e presidentit të vendit është data 5 tetor, njoftuan burime nga procesi konstituiv. Moszgjedhja e titullarit deri në këtë datë rrezikon ta çojë Kosovën drejt anarkisë kushtetuese. Vonesat e vazhdueshme kanë shkaktuar tashmë humbjen e dhjetëra miliona eurove nga Plani i Rritjes. Grupe ekspertësh kanë propozuar shpalljen e zgjedhjeve të reja në rast se debati politik nuk arrin një zgjidhje në kohë.
Partia Demokratike e Kosovës dhe Aleanca paralajmëruan një fazë të re të veprimit politik, institucional dhe juridik për të kthyer ligjshmërinë. Kandidati për kryeministër nga PDK, Bedri Hamza, deklaroi se partia nuk do të kufizohet vetëm në kërkesa, por do të ndërmarrë hapa konkretë. Analisti Burim Ramadani e vlerësoi thirrjen e seancës së 9 shtatorit nga Avni Dehari si një provokim të qëllimshëm që rrezikon stabilitetin e vendit.
Kandidati për kryeministër nga Partia Demokratike e Kosovës, Bedri Hamza, ka zyrtarizuar nga foltorja e Kuvendit nisjen e një faze të re të veprimit politik, institucional dhe juridik të partisë së tij. PDK refuzon tashmë të presë llogaritjet politike të partisë fituese të zgjedhjeve lidhur me thirrjen e seancës pas kalimit të afatit 30-ditor.
Avni Dehari thirri zyrtarisht vazhdimin e seancës konstituive për më 9 shtator në orën 11:00. Vendimi erdhi pas marrëveshjes së arritur midis Lëvizjes Vetëvendosje (LVV) dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) për kandidatin për president. Ardian Gjini nga opozita i cilësoi veprimet e LVV-së dhe Albin Kurtit si 'superkriminelë', duke pretenduar shkelje të afateve kushtetuese.
Koalicioni LVV-LDK ka zyrtarizuar Bekim Sejdiun si kandidat për president të Kosovës. Kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku, konfirmoi mbështetjen për marrëveshjen, pavarësisht kundërshtimeve brenda grupit parlamentar të partisë së tij, ku gjashtë deputetë kanë deklaruar votën kundër. Ndërkohë, Partia Demokratike e Kosovës (PDK) bëri të ditur zyrtarisht se nuk do ta mbështesë kandidaturën e Sejdiut në seancën e ardhshme.
Partia Demokratike e Kosovës dhe Lidhja Demokratike e Kosovës konfirmuan pjesëmarrjen në seancën e 9 shtatorit për konstituimin e Kuvendit. Analisti Xhavit Drenori ka publikuar një analizë duke identifikuar tre skenarë të mundshëm për zhvillimin e kësaj seance, varësisht nga akordet politike që mund të arrihen në momentet e fundit.
Ish-gjyqtari i Gjykatës Kushtetuese, Kadri Kryeziu, nënvizoi se konstituimi i Kuvendit dhe formimi i Qeverisë duhet të kenë përparësi absolute mbi zgjedhjen e presidentit. Ai vlerësoi se veprimet e deritanishme të subjekteve politike janë të natyrës politike dhe duhet të shërbejnë për zhbllokimin e institucioneve.
Kryesuesi i seancës, Avni Dehari, konfirmoi zyrtarisht fillimin e punimeve të seancës për në orën 11:00. Rendita e ditës do të fokusohet ekskluzivisht te zgjedhja e kryetarit dhe e anëtarëve të kryesisë së Kuvendit të Kosovës.