Kuvendi i ri i Kosovës përballet me një ngërç të rëndë institucional, pasi afati prej 30 ditësh për përfundimin e seancës konstituive, i përcaktuar nga Gjykata Kushtetuese, skadon në mesnatën e 7 gushtit. Pavarësisht këtij afati, kryesuesi i seancës, Avni Dehari, ka njoftuar se vazhdimi i saj do të mbahet më 8 gusht në orën 11:00. Vendimi për shtyrje erdhi pas kërkesës së kryetarit të Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, i cili kërkoi më shumë kohë për negociata politike mbi formimin e institucioneve të reja. Ky vendim pason takimin e pasuksesshëm midis Albin Kurtit dhe kryetarit të Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lumir Abdixhiku.
Reagimet politike dhe juridike
Partitë opozitare kanë shprehur kundërshtime të forta ndaj këtij vendimi. Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) ka paralajmëruar se mosrespektimi i afatit e vendos vendin në një fazë të paqartësisë kushtetuese dhe mungesës së legjitimitetit institucional. Përmes një deklarate, LDK i ka bërë thirrje subjektit të parë parlamentar që të mundësojë mbajtjen e seancës brenda afatit. Nga ana tjetër, Partia Demokratike e Kosovës (PDK) e cilësoi shtyrjen si shpërfillje ndaj vendimit të Gjykatës Kushtetuese dhe si vendosje të interesit partiak mbi atë shtetëror.
Ekspertët ligjorë ofrojnë këndvështrime të ndryshme:
- Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës vlerëson se afati është absolut dhe pas mesnatës së 7 gushtit nuk do të ketë bazë ligjore për thirrjen e seancës. Ai paralajmëroi se ky ngërç mund të ndikojë në legjitimitetin e qeverisë në detyrë dhe mund të çojë vendin drejt zgjedhjeve të parakohshme.
- Naim Jakaj nga Instituti i Kosovës për Drejtësi pranon se situata përbën shkelje kushtetuese, por thekson se mungesa e një sanksioni të qartë juridik në rast të moskonstituimit e bën vazhdimin e seancës pas afatit një situatë të paprovuar kushtetuese.
Organizata të shoqërisë civile, si Grupi për Studime Juridike dhe Politike, kanë bërë thirrje që interesat partiake të mos mbizotërojnë mbi funksionimin e rregullt të institucioneve të vendit.
Përditësime
Administrata e Kuvendit të Kosovës njoftoi zyrtarisht se seanca konstituive do të mbahet nesër, më 8 gusht, në orën 11:00. Opozita, e përbërë nga PDK, LDK dhe AAK, e kundërshtoi vendimin, duke e cilësuar thirrjen si jokushtetuese për shkak të skadimit të afatit 30-ditor në mesnatën e 7 gushtit. Ish-kryetarja e KQZ-së, Valdete Daka, mbështeti qëndrimin e opozitës, duke deklaruar se çdo mbledhje pas këtij afati bie ndesh me Kushtetutën. Ndërkohë, Lëvizja Vetëvendosje i cilësoi kërkesat e opozitës si shfaqje teatrale, duke bërë thirrje për përqendrim në arritjen e një marrëveshjeje për zgjedhjen e presidentit.
Deputetët e opozitës nga PDK, LDK dhe AAK u mblodhën fizikisht në objektin e Kuvendit të Kosovës për të kërkuar vazhdimin e seancës para mesnatës. Deputetët tentuan thirrjen e një seance të jashtëzakonshme për orën 22:30, por gjetën dyert e sallës së seancave të mbyllura. Besnik Tahiri i AAK-së konfirmoi se opozita ka dorëzuar nënshkrimet e nevojshme për procedurë. Lëvizja Vetëvendosje e cilësoi këtë nismë si shfaqje teatrale, duke insistuar se zgjidhja e vetme mbetet arritja e një marrëveshjeje për çështjen e presidentit.
Afati kushtetues 30-ditor për konstituimin e Kuvendit ka skaduar në mesnatën e 7 gushtit pa sukses. Besnik Tahiri nga AAK konfirmoi se dyert e sallës së Kuvendit qëndruan të mbyllura gjatë gjithë mbrëmjes, pavarësisht kërkesave me shkrim nga opozita. Në zhvillimet e tjera: - Lutfi Haziri deklaroi se grupi parlamentar i LDK-së do të marrë pjesë në seancën e thirrur për të shtunën në ora 11:00. - Adnan Rrustemi nga LVV i cilësoi lëvizjet e opozitës si shfaqje teatrale, duke bërë thirrje për një marrëveshje politike për postin e presidentit.
Kryesuesi i legjislaturës së 11-të, Avni Dehari, njoftoi zyrtarisht deputetët për vazhdimin e seancës konstituive të shtunën në orën 11:00. Analisti Eugen Cakolli sugjeroi që deputetët t'i drejtohen Gjykatës Kushtetuese për të kërkuar masë të përkohshme pezullimi për këtë seancë. Ekspertët juridikë konfirmojnë se Kushtetuta e Kosovës nuk përcakton sanksione të qarta për moskonstituimin e Kuvendit brenda afatit 30-ditor.
Kryeministri në detyrë Albin Kurti dhe lideri i LDK-së Lumir Abdixhiku dështuan të arrijnë një marrëveshje politike në takimin e tyre të fundit. Ndërkohë, deputetë të PDK-së, LDK-së dhe AAK-së gjetën dyert e mbyllura të Kuvendit gjatë tentativës për t'u mbledhur natën e së premtes. Kandidati i PDK-së për kryeministër, Bedri Hamza, paralajmëroi organizimin e mundshëm të protestave për mbrojtjen e Kushtetutës. Ministri Hekuran Murati refuzoi pretendimet e opozitës, duke u referuar një rasti precedent të datës 26 prill 2025 si argument përtej afatit 30-ditor.
Sekretariati i Kuvendit konfirmoi zyrtarisht rendin e ditës për seancën e datës 8 gusht. Agjenda përfshin ekskluzivisht zgjedhjen e Kryetarit dhe nënkryetarëve të Kuvendit të Kosovës. Kjo lëvizje vjen si përpjekje për të zhbllokuar procesin e konstituimit të institucionit pas tejkalimit të afateve kushtetuese.
Seanca e Kuvendit nisi më 8 gusht, pavarësisht tejkalimit të afatit 30-ditor. Ministrja në detyrë Albulena Haxhiu deklaroi se opozita nuk ka protokolluar 40 nënshkrimet e kërkuara për thirrjen e seancës së jashtëzakonshme. Kryeministri në detyrë Albin Kurti dhe deputetët e opozitës, përfshirë LDK-në, konfirmuan pjesëmarrjen në seancën e drejtuar nga kryesuesi Avni Dehari. Ndërkohë, PDK paralajmëroi shqyrtimin e modaliteteve për ta dërguar çështjen në Gjykatën Kushtetuese për shkak të shkeljeve procedurale.
Seanca konstituive e Kuvendit të Kosovës ka kaluar në kaos fizik, duke detyruar kryesuesin Avni Dehari ta ndërpresë atë. Deputetja e AAK-së, Time Kadriaj, hodhi vezë në drejtim të kryeministrit Albin Kurti, veprim që shkaktoi përplasje fizike mes deputetëve në sallë. Pas këtyre incidenteve, Instituti Demokratik i Kosovës (KDI) kërkoi dërgimin e menjëhershëm të çështjes së legjitimitetit të procedurave në Gjykatën Kushtetuese.
Instituti i Kosovës për Drejtësi (KDI) saktësoi se Lëvizja Vetëvendosje (LVV) nuk e shfrytëzoi të drejtën për të propozuar kryetarin e Kuvendit brenda afatit ligjor. Sipas KDI-së, asnjë marrëveshje politike e arritur pas skadimit të këtij afati nuk mund të zhvleftësojë pasojat e mosveprimit. Organizata kërkon që minimumi 10 deputetë t'i drejtohen Gjykatës Kushtetuese për të shteruar mandatin e kësaj legjislature ose për të hapur rrugën për zgjedhje të parakohshme.
Grupi Parlamentar i PDK-së i ka dërguar kërkesë zyrtare kryesuesit Avni Dehari për mbajtjen e seancës konstituive më 12 gusht 2026. Deputetët e kësaj partie kanë paralajmëruar praninë në sallën e Kuvendit në orën 11:00. PDK argumenton se kalimi i afatit kushtetues nuk e shuan detyrimin ligjor për konstituimin e institucionit.