Në 36-vjetorin e Deklaratës Kushtetuese të 2 Korrikut, krerët institucionalë të Republikës së Kosovës, ushtruesja e detyrës së Presidentes Albulena Haxhiu, kryeministri në detyrë Albin Kurti dhe zëvendëskryeministrja në detyrë Donika Gërvalla-Schwarz, organizuan një takim për të nderuar delegatët e vitit 1990. Ky akt juridik shpalli Kosovën njësi të veçantë dhe të barabartë në kuadër të federatës së atëhershme jugosllave.
Roli historik i delegatëve
Në fjalën e saj, Albulena Haxhiu theksoi se më 2 korrik 1990, pasi forcat policore mbyllën dyert e Kuvendit, delegatët e Kosovës vijuan misionin e tyre politik jashtë sallës. Ajo vlerësoi se ky veprim dëshmoi refuzimin e nënshtrimit dhe artikulimin e qartë të vullnetit për vetëvendosje. Haxhiu nënvizoi se ky gurthemel i hapi rrugë proceseve të mëtejshme si Kushtetuta e Kaçanikut, referendumi për pavarësi dhe lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK).
Kontributi drejt shtetësisë
Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, e cilësoi Deklaratën si shpallje normuese dhe juridike të Republikës. Ai deklaroi se pa aktet politike dhe kushtetuese të asaj periudhe, shpallja e pavarësisë në vitin 2008 nuk do të ishte e mundshme.
111 delegatët shqiptarë që miratuan këtë deklaratë u vlerësuan si bartës të proceseve shtetformuese, të cilët shfrytëzuan hapësirën e kufizuar vepruese për të mbrojtur interesat e shqiptarëve përballë dhunës së organizuar shtetërore të regjimit të asaj kohe.
Përditësime
Në 36-vjetorin e Deklaratës Kushtetuese të 2 Korrikut, Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, përkujtoi këtë moment historik që i parapriu pavarësisë së vendit. Sipas të dhënave zyrtare, dokumenti u miratua nga 114 delegatë — duke korrigjuar shifrën e mëparshme prej 111 delegatësh — dhe përmbante pesë pika thelbësore për statusin politik të Kosovës. Ky akt përfaqësonte një përgjigje institucionale ndaj suprimimit të autonomisë së Kosovës nga regjimi serb më 23 mars 1989.
Arkivat zyrtare konfirmojnë pjesëmarrjen e 114 delegatëve në mbledhjen historike, duke saktësuar shifrën e mëparshme prej 111 delegatësh. Deklarata Kushtetuese përbëhet nga pesë pika thelbësore që përcaktojnë statusin e Kosovës dhe shpallin të pavlefshme amendamentet e vitit 1989, duke refuzuar eksplicitisht ndërhyrjet kushtetuese të asaj periudhe. Qytetarët mbështetën aktin e delegatëve përkundër shtetrrethimit të rreptë të vendosur nga forcat e sigurisë përreth ndërtesës së Kuvendit.