Mandati pesëvjeçar i presidentes aktuale të Kosovës, Vjosa Osmani, përfundon më 5 prill 2026. Kushtetuta e Kosovës parashikon që një President i ri, ose një mandat i dytë për Osmanin, të zgjidhet të paktën 30 ditë para kësaj dateje, pra deri më 5 mars 2026. Burime të tjera e përcaktojnë datën si 4 mars.
Kuvendi i Kosovës mund ta zgjedhë Presidentin në tre raunde votimi. Dy raundet e para kërkojnë 80 vota (dy të tretat e deputetëve), ndërsa raundi i tretë një shumicë të thjeshtë prej 61 votash. Vendimi i Gjykatës Kushtetuese të vitit 2014 kërkon praninë e të paktën 80 deputetëve në sallë për çdo votim të vlefshëm, çka mund ta komplikojë procesin.
Në javët e fundit, kryeministri Albin Kurti ka zhvilluar pesë takime me kryetarët e Partisë Demokratike të Kosovës dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës për të diskutuar emrin e Presidentit, por pa rezultat. Osmani ka shprehur interes për një mandat të dytë, megjithëse Kurti nuk e ka përmendur si kandidate. Si emër i mundshëm është përfolur Glauk Konjufca.
Deputeti i PDK-së, Eman Rrahmani, akuzon Kurtin dhe Lëvizjen Vetëvendosje se synojnë eliminimin politik të Osmanit dhe mbajnë qasje përjashtuese ndaj opozitës, duke rrezikuar vendin drejt autoritarizmi. Analisti Vullnet Bugaqku thekson se ditët në vijim do të jenë vendimtare për një figurë konsensuale ose zgjedhje të reja.
Analisti Engjëll Zefaj vlerëson se zhvillimet tregojnë një ndryshim qëndrimi nga Kurti, duke lënë vendin në pasiguri. Nëse Kuvendi dështon, duhet të thirren zgjedhje të përgjithshme të parakohshme brenda 45 ditësh. Kosova mbajti dy zgjedhje parlamentare në vitin 2025, më e fundit nëntë javë më parë.
Përditësime
PDK mbështet Justinën Pula si kandidate për presidente.
- Bedri Hamza propozon emër jo partiak nga PDK me mbështetje të VV-së.
- Dy takime Kurti-Hamza pa rezultat konkret.
- Lëvizja Vetëvendosje ka 57 deputetë në Kuvend.
- Nuk ka ende kandidaturë zyrtare me 30 nënshkrime.
- Tomë Gashi deklaroi se Vjosa Osmani i përshtatet më mirë postit, ndërsa Kurti kërkon vota për të.
- Deputetët e VV-së dhe PDK-së po mbajnë mbledhje për diskutim.
LVV zyrtarisht propozon Glauk Konjufcën si kandidat për president.
Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, deklaron se seanca nuk thirret pa dy kandidatë me nga 30 nënshkrime secili. Koha e mbetur: 30 orë.
Reagime:
- LDK akuzon VV për qasje të papërgjegjshme.
- Vlora Çitaku (PDK) thotë se Kurti kërkon pushtet total.
Presidenca, përmes Leartës Hollaj, mohoi zyrtarisht se LVV i kishte ofruar nënshkrimet Vjosa Osmanit për rizgjedhje, duke e quajtur 'gënjeshtër' deklaratën e Alaudin Nagavcit.
Nagavci kundërshtoi, duke thënë se LVV garanton nënshkrimet për Osmanin ose opozitën për të siguruar dy kandidatë dhe shmangur zgjedhjet.
Sqarime ligjore:
- Ehat Miftaraj: Nuk ka zgjedhje të parakohshme nëse presidenti nuk zgjidhet deri më 5 mars; mungesa e zgjedhjes nuk çon automatikisht në shpërndarjen e Kuvendit.
- Alma Lama: Kuvendi ka dy muaj për të mbajtur seanca votimi; zgjedhje të parakohshme vetëm nëse seanca fillon dhe dështon pas tre raundeve.
Arbërie Nagavci (LVV) deklaroi se është e gatshme dhe garanton votat për vazhduarjen e garës presidenciale.
Zhvillime të tjera:
- Bedri Hamza (PDK) kërkoi marrëveshje politike për propozimin e PDK-së.
- Jehona Lushaku Sadriu (LDK) e quajti procesin "rrugë njëkahëshe" dhe akuzoi për tendencë kapjeje të institucioneve.
- Albulena Haxhiu aludoi për nevojën e sqarimeve nga Gjykata Kushtetuese nëse nuk mbahet seanca.
LVV thirri më 4 mars opozitën të propozojë kandidat presidencial më 5 mars, duke ofruar 30 nënshkrime.
Ministrja Arbërie Nagavci deklaroi se "angazhimet e Kurtit vazhdojnë", shprehu optimizëm dhe thirri për "përgjegjësi qytetare, jo kërkim".
LVV pret seancën parlamentare brenda afatit ligjor dhe angazhimin personal të kryeministrit Albin Kurti.
Lista GUXO deklaroi mbështetje të qartë për Vjosa Osmanin si kandidate për presidente.
Lumir Abdixhiku tha se LDK nuk dëshiron të pengojë stabilitetin dhe nuk ka qëndrim refuzues ndaj Osmanit, duke treguar pajtueshmëri me Kurtin.
Kryeministri Albin Kurti dhe kryetari i Kuvendit Glauk Konjufca më 5 mars shprehën shpresën për një kandidaturë të dytë presidenciale nga opozita, pas mbledhjes së Qeverisë. Konjufca deklaroi se mund ta votojë atë.
Në seancën solemne për Epopenë e UÇK-së të së njëjtës dite:
- Kurti e adresoi presidenten Vjosa Osmani si 'E nderuara Presidente'.
- Kurti kaloi pranë saj pa përshëndetje, ndërsa Konjufca e përshëndeti.
- Presidentja Vjosa Osmani mbërriti buzëqeshur në Presidencë në ditën e fundit të afatit.
Vjosa Osmani dhe Albin Kurti u shtrënguan dorët në kazermën Adem Jashari të FSK-së, gjatë Epopejës së UÇK-së. Osmani përshëndeti të gjithë në rresht, ndërsa Kurti nuk ktheu kokën derisa ajo u afrua.
- Arbërie Nagavci deklaroi se LVV i kishte ofruar 30 nënshkrime Osmanit për kandidaturën presidenciale, por ajo refuzoi.
- Presidenca sqaroi se oferta për Osmanin ishte vetëm formalitet, pa përkrahje me votë, dhe tani drejtohet te Glauk Konjufca.
Jeton Zulfaj, këshilltar i kryeministrit Albin Kurti, shkroi në Facebook se Vjosa Osmani nuk është figurë konsensuale, ka qenë gjithmonë partiake dhe Lëvizja Vetëvendosje nuk ia ka 'borxh' ta bëjë presidente. Ai argumentoi se në historinë pasluftare të Kosovës, pozita nuk ka zgjedhur kurrë president nga opozita dhe LVV fitoi mbi 51% të votave.
Presidentja Vjosa Osmani ka dërguar në Kuvend amandmente kushtetuese për zgjedhjen direkte të presidentit nga populli.
- Këshilltari Jeton Zulfaj paralajmëroi se mospjesëmarrja e deputetëve në votim përbën shkelje kushtetuese.
- Nëse zgjedhja dështon, çështja do t’i drejtohet Gjykatës Kushtetuese.
Glauk Konjufca paraqiti kandidaturën e vetme për president pesë orë para skadimit të afatit 30-ditor, duke çuar drejt dështimit të votimit.
Konjufca deklaroi se do ta votojë Vjosën Osmanin, nëse ajo propozohet: "Ka shumë njerëz më të mirë se unë... edhe unë vet do e votoj".
Koalicioni qeverisës ka 66 deputetë në Kuvend.
Mandati i Vjosës Osmanit skadon më 4 prill (korrigjuar nga 5 prill).