Albin Kurti, kryeministri i Kosovës, kërkoi themelimin e një Gjykate Speciale ndërkombëtare për të hetuar dhe gjykuar krimet e "Sarajevo safari", vrasjet e civilëve boshnjakë me snajper gjatë rrethimit të Sarajevës në fillim të viteve 1990.
Deklaratat u bënë në konferencën e dytë shkencore ndërkombëtare të Institutit të Krimeve të Kryera gjatë Luftës në Kosovë, në 18-vjetorin e Pavarësisë së Kosovës, më 17 shkurt 2026.
Kërkesa për hetimin e "Sarajevo safari"
Kurti tha se, sipas informacioneve të disponueshme, persona paguanin shuma parash për të qëlluar me snajper civilë boshnjakë nga kodrat përreth Sarajevës. Ai përmendi se rol thuhet të ketë pasur edhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq. "Për të hetuar dhe gjykuar krimet e ‘Sarajevo safari’ do të duhej të angazhohej ndonjë gjykatë speciale ndërkombëtare", deklaroi ai.
Në disa burime, ngjarja quhet gjithashtu “turizmi i snajperëve”.
Mohimi i "Shtëpisë së verdhë"
Kurti hodhi poshtë ekzistencën e “shtëpisë së verdhë” në Shqipëri si vend për trafikim organesh nga pjesëtarët e UÇK-së. Ai e cilësoi atë si pjesë të narrativës hibride të Serbisë kundër UÇK-së dhe Shqipërisë, iniciuar nga deputeti rus Konstantin Kosachev më 15 prill 2008, dy muaj pas shpalljes së Pavarësisë së Kosovës.
"Shtëpi të verdhë nuk ka, por ka gjithnjë e më shumë informacione dhe fakte se ka pasur ‘Sarajevo safari’", shtoi ai.
Komenti për luftën e UÇK-së
Duke folur për ish-krerët e UÇK-së që gjykohen në Hagë, Kurti theksoi se lufta e UÇK-së ishte e drejtë dhe e domosdoshme për liri dhe mbijetesë. Ajo qe përgjigje ndaj një regjimi shtypës, represionit sistematik, aparteidit dhe mohimit të të drejtave themelore të popullit të Kosovës.
Përditësime
Atdhe Hetemi, drejtor ekzekutiv i Institutit, deklaroi se konferenca synon të thellojë dialogun shkencor dhe analizat ndërdisiplinore.
Kryeministri Albin Kurti zbuloi titullin e plotë të konferencës: “Nga lufta në rimëkëmbje”.
Zhvillime të reja:
• Instituti forcon kapacitetet dokumentuese dhe arkivore.
• Citate nga postimi i Kurtit në rrjetet sociale: “Një shtet që përballet me të kaluarën, ecën më i fortë drejt së ardhmes” dhe “Nuk ka simbolikë më të fuqishme...”.
• Lufta theksohet si antikolonialiste, me përmendje të gjenocidit.
Blerim Burjani shprehu mbështetje për padinë e përbashkët të Kosovës, Bosnjës dhe Kroacisë kundër Serbisë për krime lufte dhe gjenocid. Ai propozoi bashkëpunim në Këshillin e Evropës, duke theksuar se Serbia nuk është shpallur shtet gjenocidist pavarësisht masakrës së Srebrenicës.
Gunther Fehlinger, eksperti austriak, mbështet propozimin e Kurtit për Gjykatë Speciale si të justifikuar dhe të vonuar.
Fehlinger bën thirrje për shqyrtim ligjor të akuzave për "Sarajevo safari".