Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, mbajti fjalim në hapjen e Konferencës së Dytë Shkencore Ndërkombëtare të Institutit të Krimeve të Kryera gjatë Luftës në Kosovë, me temë “Nga lufta në rimëkëmbje”, më 18 shkurt 2026.
Ai theksoi se lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) ishte e drejtë dhe e domosdoshme për liri dhe mbijetesë. Kurti e cilësoi atë si përgjigje ndaj një regjimi shtypës, represionit sistematik deri në aparteid dhe mohimit të të drejtave themelore të popullit shqiptar deri në gjenocid. “Lufta e UÇK-së ishte e drejtë dhe e domosdoshme, për liri dhe mbijetesë, jo nga dëshira për dhunë apo pushtet”, deklaroi ai.
Kurti vuri në dukje se proceset gjyqësore në Hagë nuk mund të vënë në dyshim karakterin çlirimtar dhe antikolonialist të luftës së UÇK-së, as aspiratën legjitime të Kosovës për liri, barazi dhe dinjitet njerëzor.
Ai hodhi poshtë pretendimet për ekzistencën e të ashtuquajturës “Shtëpi e Verdhë” në Shqipëri, duke e cilësuar si pjesë të një narrative hibride të Serbisë kundër UÇK-së dhe Shqipërisë. Kjo narrativë, sipas tij, u iniciua nga deputeti rus Konstantin Kosachev në vitin 2008. Në kontrast, Kurti përmendi dëshmi për krimet e njohura si “Sarajevo Safari”, ku civilë boshnjakë u shënjestruan nga kodrat përreth Sarajevës gjatë viteve ’90.
Kryeministri e lidhi konferencën me Ditën e Pavarësisë së Kosovës, duke e parë si simbolikë të fuqishme për reflektimin shkencor dhe institucional mbi plagët e luftës dhe rrugën e rimëkëmbjes. Dokumentimi i krimeve, sipas tij, është akt respekti ndaj viktimave dhe garanci për mospërsëritje. “Një shtet që përballet me të kaluarën, ecën më i fortë drejt së ardhmes”, tha ai, duke shtuar se Kosova po ndërton një republikë të dijes, drejtësisë dhe bashkëpunimit.