Pas shpalljes së vendimit të Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë, i cili caktoi dënime me gjithsej 81 vjet burg për katër ish-udhëheqësit e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), një numër i madh figurash publike dhe politike kanë shprehur kundërshtimin e tyre. Reagimet u përqendruan te mbrojtja e vlerave të luftës dhe rëndësia e historisë kombëtare, duke e cilësuar procesin si të padrejtë.
Reagimet nga bota e artit dhe spektaklit
Artistët shqiptarë, përfshirë Dua Lipën, Rita Orën, Elvana Gjatën, Ylli Limanin, Alban Skënderajn, Xhensila Myrtezajn, DJ Gimbos dhe Capital T, kanë përdorur rrjetet sociale për të mbështetur ish-krerët e UÇK-së. Dua Lipa ndau të dhëna mbi koston njerëzore të luftës, ndërsa Elvana Gjata e përshkroi vendimin si një padrejtësi të rëndë. Nga ana tjetër, këngëtari Luiz Ejlli theksoi se përtej vendimeve gjyqësore qëndron historia, duke shprehur shpresën për një përmbysje të vendimit në shkallën e Apelit.
Pozicionimet politike
Në arenën politike, reagimet ishin po aq të forta:
• Bashkëkryetarët e VLEN-it, Izet Mexhiti dhe Bilall Kasami, vlerësuan luftën e UÇK-së si pjesën më të lavdishme të historisë dhe kërkuan një vendim të drejtë në Apel.
• Zëvendëskryeministri i parë, Bekim Sali, e cilësoi aktgjykimin si ndëshkim ndaj luftës çlirimtare dhe sakrificës së popullit.
• Ish-deputeti i PD, Ervin Salianji, deklaroi se asnjë gjykim nuk mund të fshijë historinë dhe përpjekjet e shqiptarëve për liri.
• Ministrja Mimoza Kusari-Lila vlerësoi se aktgjykimi është një goditje e rëndë për Kosovën dhe kërkoi vazhdimin e angazhimit për lirinë e të dënuarve.
Këta përfaqësues theksuan se UÇK-ja lindi si nevojë për liri dhe mbijetesë, dhe se ky vendim nuk mund të barazojë luftën për liri me krimet e kryera gjatë pushtimit.
Përditësime
Figura të larta politike në Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoni të Veriut kanë dënuar ashpër aktgjykimin e Hagës ndaj ish-krerëve të UÇK-së. Kryetari i Kuvendit të Shqipërisë, Niko Peleshi, lideri i PDK-së Bedri Hamza, kryetari i Kuvendit të RMV-së Afrim Gashi, kreu i BDI-së Ali Ahmeti dhe lideri i PD-së Sali Berisha vlerësuan se vendimi cënon vlerat e luftës çlirimtare. Deputetët Eliza Hoxha dhe Erion Braçe e cilësuan vendimin si përpjekje për të kriminalizuar luftën e UÇK-së, ndërsa Braçe u bëri thirrje qeverive të Shqipërisë dhe Kosovës të ndërmarrin hapa ligjorë kundër këtij aktgjykimi. Njëherazi, dëshmitarja dhe e mbijetuara e luftës, Luljeta Sharani, kundërshtoi vendimin duke theksuar se ai shpërfill traumën e viktimave të vërteta dhe përpjekjen e shqiptarëve për liri.
Kuvendi i Shqipërisë miratoi një deklaratë të përbashkët politike ku dënon vendimin e Gjykatës Speciale në Hagë. Deputeti Niko Peleshi, në emër të Kuvendit, denoncoi standardet e dyfishta të kësaj gjykate dhe bëri thirrje për koordinim të ngushtë ndërinstitucional me autoritetet e Kosovës. Institucioni gjithashtu u angazhua për të denoncuar aktet e gjenocidit serb në arenën ndërkombëtare. Ndërkohë, Sali Berisha kritikoi ashpër qeverinë shqiptare, duke e akuzuar për mosveprim dhe mungesë lobimi efektiv në mbrojtje të liderëve të UÇK-së.
Kuvendi i Shqipërisë miratoi zyrtarisht një deklaratë të përbashkët që dënon vendimin e Gjykatës Speciale për ish-krerët e UÇK-së. Në dokument, Kuvendi kritikoi ashpër standardet e dyfishta të gjykatës, duke u ndalur në nderimet që shteti i Serbisë i bën kriminelit të luftës Ratko Mladiç. Në të njëjtën kohë, diaspora shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës organizoi një protestë në Times Square, Nju Jork, në mbështetje të ish-udhëheqësve të UÇK-së dhe si kundërpërgjigje ndaj aktgjykimit të Hagës.
Eksperti i sigurisë Faik Basha propozoi sot një nismë të përbashkët ndërmjet Shqipërisë dhe Kosovës për të mbrojtur ish-udhëheqësit e UÇK-së. Ai kërkoi angazhimin e studiove ligjore ndërkombëtare për fazën e Apelit. Ndërkohë, Prefekti i Tiranës, Shkëlqim Hajdari, zyrtarizoi mbështetjen e tij për protestën e diasporës në Times Square, përmes një deklarate në rrjetet sociale.
Vala e reagimeve ndaj aktgjykimit të Dhomave të Specializuara është shtrirë edhe në diasporë dhe organizatat e veteranëve. Kryetari i Shoqatës 'Malësia' në Kaliforni, Sherif Krniq, dënoi publikisht vendimin gjyqësor, duke kërkuar besim në integritetin e procesit të Apelit. Ndërkohë, kryetari i Shoqatës së Familjeve të Dëshmorëve të UÇK-së, Xhavit Jashari, kritikoi ashpër heshtjen e ministres së Drejtësisë, Donika Gërvalla, duke i kërkuar asaj korrigjimin e qëndrimit institucional ndaj kësaj çështjeje.
Media 'Bota Sot' u bëri thirrje qytetarëve për ruajtjen e qetësisë dhe unitetit kombëtar pas vendimit të Hagës. Redaksia theksoi se ish-udhëheqësit e UÇK-së do të kundërshtonin çdo formë të përçarjes shoqërore ose dëmtimit të pronës publike në emër të kauzës së tyre. Ky apel vjen si përpjekje për të shmangur tensionet pas reagimeve të shumta në Prishtinë dhe Tiranë.