Në gjashtëmujorin e parë të vitit 2026, Maqedonia e Veriut u përfshi nga një krizë e thellë politike, kushtetuese dhe gjeopolitike, të cilën profesor Skënder Asani e cilëson si më të rëndësishmen që nga përfundimi i konfliktit të vitit 2001.
Kjo periudhë, që përkon me 25-vjetorin e nënshkrimit të Marrëveshjes Kornizë të Ohrit, nxori në pah atë që prej kohësh perceptohej si stagnim institucional dhe zbatim selektiv i dispozitave të marrëveshjes. Përpjekjet për transformimin e karakterit multietnik të shtetit u kundërshtuan nga lëvizja studentore shqiptare, e cila u shndërrua në një paradigmë të re të diplomacisë kombëtare.
Sipas analizave, problematikat e fundit nuk janë ngjarje të shkëputura, por pjesë e një projekti afatgjatë. Ky plan kishte për qëllim neutralizimin e aktorëve politikë që ndërtuan marrëveshjen, fragmentimin e përfaqësimit politik shqiptar dhe delegjitimimin e kërkesave kolektive. Në këtë kontekst, qeverisja e kryeministrit Hristijan Mickoski interpretohet si faza përmbyllëse e këtij procesi, i ndërtuar ndër vite nga qarqe nacionaliste maqedonase, me ndikime nga rrjete rajonale të lidhura me konceptin e ashtuquajtur “Bota Serbe” dhe segmente të strukturave oligarkike.