Lufta në Iran, e shpërthyer më 28 shkurt, ka rritur çmimet ndërkombëtare të naftës me më shumë se 60% këtë vit, duke i çuar ato në 120 dollarë për fuçi. Kjo situatë, e kombinuar me pasigurinë për kohëzgjatjen e operacioneve ushtarake dhe presionin mbi çmimet e gazit natyror, po ndikon në lëvizjet e tregut të aksioneve, duke kufizuar investimet dhe oreksin për rrezik.
Analistë ndërkombëtarë shprehin shqetësime se kjo rritje mund të rikrijojë skenare si para krizës financiare globale të 2008. Atëherë, çmimi i naftës u dyfishua nga 70 dollarë për fuçi në korrik 2007 në 140 dollarë për fuçi në gusht 2008, duke përputhur me krizën e kredive subprime që rrëzoi banka si Bear Stearns. Sipas Bank of America, kthimet e Wall Street-it tani ngjajnë me periudhën nga mesi i 2007 deri në mes të 2008.
Performanca e tregjeve
Tregjet kanë hyrë në kushte paqëndrueshmërie dhe rreziku sistemik është rritur, por ato mbeten larg situatës së 2008. Indeksi S&P 500, referencë globale, ka rënë 3.96% në mbylljen e enjtes këtë vit dhe rreth 5% nga niveli më i lartë historik. Ai është ende larg tregut bear (-20%).
Sipas Goldman Sachs, një krizë e madhe nafte mund ta ulë S&P 500 me 19%.
Krahasime historike të çmimeve
Çmimet e naftës kanë arritur nivele të larta, por mbeten nën rekordet e mëparshme:
- 147.50 dollarë në 2008;
- 139.13 dollarë gjatë pushtimit rus të Ukrainës në 2022.
Tregjet nuk parashikojnë ende një rezultat si ai i 2022, kur Brent-i arriti kulmin.