Çmimet globale të naftës u rritën të premten në nivelin më të lartë në më shumë se dy vjet, për shkak të përshkallëzimit të konfliktit në Lindjen e Mesme. Nafta e papërpunuar Brent arriti në rreth 93 dollarë për fuçi pas një rritjeje prej mbi 9%, ndërsa nafta WTI e Teksasit Perëndimor u ngrit në 86 dollarë për fuçi. Kjo shënon rritjen më të madhe javore prej 20% që nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia në 2022.
Ministri i energjisë i Katarit, Saad al-Kaabi, deklaroi për Financial Times se pret që eksportuesit e naftës dhe gazit në Gjiri Persik të ndalin prodhimin brenda disa ditësh. Ai paralajmëroi se, nëse konflikti me Iranin vazhdon për disa javë, çmimi i naftës mund të arrijë 150 dollarë për fuçi, duke ndikuar në rritjen e PBB-së globale, duke rritur çmimet e energjisë dhe duke shkaktuar mungesa produkteve, si dhe reaksione zinxhir në fabrika.
Ndërprerja në Ngushticën e Hormuzit
Trafiku në Ngushticën e Hormuzit, rrugë detare ku kalon rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë, është reduktuar ndjeshëm ose pothuajse ndalur pas fillimit të luftës midis SHBA-së, Izraelit dhe Iranit fundjavën e kaluar. Kjo ka shtuar pasigurinë në tregjet ndërkombëtare.
QatarEnergy shpalli forcë madhore në disa objekte pas sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike, duke e përjashtuar nga përgjegjësia për mosfurnizim. Rikthimi në prodhim normal mund të zgjasë nga javë deri në muaj, edhe nëse lufta ndalon menjëherë.
Ndikimet ekonomike
Rritja e çmimeve mund të nxisë inflacionin në ekonomitë kryesore si Mbretëria e Bashkuar dhe SHBA-ja, duke prekur koston e karburanteve, ngrohjes, ushqimit dhe mallrave të importuara. Në Kosovë, një litër naftë ka arritur gati 1.5 euro. Analistët si Jorge Leon nga Rystad Energy e cilësojnë situatën si rrezik real për ekonominë globale.
Përditësime
Një sulm ka detyruar mbylljen e një fushe nafte të operuar nga HKN Energy në rajonin autonom të Kurdistanit të Irakut.
- Shpërthime ndodhën pranë aeroportit të Erbilit të premten.
- Sulmi konsiderohet si me dronë iranianë; rikthimi i prodhimit pritet në javë deri në muaj
Kuvajti, i pesti në OPEC me prodhim rreth 2.6 milionë fuçi në ditë, njoftoi të shtunën uljen e prodhimit të naftës dhe kapaciteteve të rafinimit për shkak të mbylljes së Ngushticës së Hormuzit.
Zhvillime të tjera:
- Iraku uli prodhimin me 1.5 milionë fuçi në ditë për mungesë të magazinimit.
- Natasha Kaneva nga JPMorgan deklaroi se tregu kalon nga rreziku gjeopolitik në ndërprerje operacionale.
- Çmimet e naftës u rritën rreth 35% këtë javë.