Kryeministri i Malit të Zi, Milojko Spajiç, ka shpallur miratimin e reformës ekonomike “Euro Model”, e cila synon rritjen e mirëqenies sociale përmes transformimit të tregut të punës. Ky model, i cili pritet të zbatohet nga janari i vitit 2027, përcakton nivele të reja të pagës minimale neto të lidhura me shkallën e arsimimit:
• 1,000 euro për punonjësit me arsim fillor ose më të ulët.
• 1,250 euro për ata me arsim të mesëm.
• 1,400 euro për punonjësit me arsim të lartë.
Sipas qeverisë, kjo reformë do të përfshijë mbi 250 mijë të punësuar dhe synon të rrisë pagën mesatare neto në vend nga rreth 1,000 euro në mbi 1,400 euro. Për të siguruar qëndrueshmërinë e planit, ekzekutivi ka planifikuar uljen e barrës tatimore mbi punën. Si shembull, u përmend se një pagë neto prej 1,600 eurosh mund të arrijë në 1,870 euro me të njëjtën kosto për punëdhënësin. Nëse partnerët socialë pranojnë propozimin për rritjen e koeficientit, kjo shifër mund të kalojë 2,000 euro.
Masat për pensionistët dhe ekonominë
Ndryshimet në sistemin e pensioneve parashikojnë që nga viti 2027 të ketë harmonizim të tyre katër herë në vit. Pensioni minimal pritet të kalojë vlerën prej 500 eurosh, ndërsa ai mesatar mbi 600 euro. Si masë e menjëhershme, është njoftuar një pagesë shtesë prej 100 eurosh për çdo pensionist gjatë muajit dhjetor të këtij viti.
Kryeministri Spajiç theksoi se programi synon luftën kundër ekonomisë informale, nxitjen e punësimit dhe frenimin e largimit të të rinjve. Për arritjen e objektivave, qeveria parashikon masa fiskale, sekuestrimin e pasurive të përfituara në mënyrë të paligjshme dhe trajtimin fiskal të pronave të pashfrytëzuara. Modeli i ri është miratuar në mbledhjen e qeverisë dhe pritet t’i dërgohet për shqyrtim Kuvendit të Malit të Zi.
Përditësime
Qeveria e Malit të Zi prezantoi strukturën e diferencuar të pagës minimale, e cila do të ndahet sipas kualifikimit arsimor. Paga neto do të jetë 1,000 euro për punonjësit me arsim fillor, 1,250 euro për ata me arsim të mesëm dhe 1,400 euro për të diplomuarit me arsim të lartë. Këto nivele zëvendësojnë pagën aktuale minimale prej 600 eurosh për arsimin fillor dhe të mesëm, si dhe atë prej 800 eurosh për arsimin e lartë. Krahas këtyre ndryshimeve, autoritetet njoftuan se pensioni mesatar pritet të arrijë mbi 600 euro duke nisur nga prilli i vitit të ardhshëm.
Qeveria e Malit të Zi ka prezantuar projeksionet e reja për deficitin buxhetor, duke parashikuar një nivel prej 4-5% për vitin 2027, me një rënie të mëtejshme në 3% deri në vitin 2028. Strategjia financuese e këtij plani mbështetet në dy shtylla kryesore: disiplinën e rreptë në shpenzimet publike dhe nxitjen e kthimit të diasporës për të stimuluar ekonominë vendase.
Qeveria e Malit të Zi sqaroi se reforma e programit Euro Model do të përfshijë më shumë se 250 mijë të punësuar në vend. Autoritetet konfirmuan se strukturimi i ri fiskal mundëson rritjen e pagës neto në 1,870 euro për ata që aktualisht paguhen 1,600 euro, pa shtuar kosto shtesë për punëdhënësit.