Marrëveshja për naftën ruse nxit reagimin e ashpër të Ukrainës

Presidenti amerikan Donald Trump dhe homologu i tij rus Vladimir Putin kanë finalizuar një marrëveshje për importin e naftës ruse në SHBA, e cila parashikon dërgesa prej 300.000 tonësh fillimisht, të ndjekura nga 500.000 tonë në nëntor dhe 1 milion tonë në muajt pasues, deri në një total prej 3 milionë tonësh. Thesari amerikan po pezullon sanksionet mbi eksportet ruse të naftës deri më 7 prill 2027, sipas RTV21, ndërsa asetet e tjera ruse, përfshirë ato në bankat amerikane, mbeten të ngrira. Volodymyr Zelenskyy e quajti marrëveshjen «një dhuratë për Vladimir Putinin» dhe «një investim në një luftë që duhet të përfundojë, jo të zgjatet», sipas deklaratës së tij të raportuar nga BBC.

Administrata amerikane ka lëshuar një licencë të përkohshme deri më 7 prill 2027, ndërsa Donald Trump ka njoftuar një «armëpushim energjetik», të cilin Kievi e ka mohuar zyrtarisht. Marrëveshja ka nxitur reagime të ashpra në SHBA: një grup dypartiak prej gjashtë senatorësh, përfshirë Susan Collins dhe Jeanne Shaheen, i ka kërkuar administratës ta anulojë, duke e cilësuar shkelje të ligjit që ndalon importet energjetike ruse. Zelenskyy tha se Rusia do ta shlyente naftën me «terror të mëtejshëm» dhe i bëri thirrje SHBA-së të zhvillojë me Moskën një bisedë të fortë, jo të dobët.

Presioni ndaj Ukrainës është intensifikuar. Zyrtarë evropianë të cituar nga Financial Times raportojnë se administrata Trump po shqyrton pezullimin e sistemit PURL, mekanizmit të NATO-s për financimin e blerjes së armëve, si masë presioni për të ndalur sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse. Pas kërkesës së Trumpit që të zëvendësohet, të mbështetur nga Kirill Dmitriev i Kremlinit, Zelenskyy i tha ABC News se është i gatshëm për zgjedhje nëse Rusia pranon një armëpushim prej 60 ditësh. Ministri i Jashtëm Andrii Sybiha tha se Zelenskyy gëzon mbështetjen e popullit përballë këtij presioni të jashtëm.

Tensionet ushtarake dhe pasojat në terren

Sipas Ministrisë së Mbrojtjes së Ukrainës, 51% e kapacitetit të rafinimit të naftës në Rusi është jashtë funksionit për shkak të goditjeve me dronë. Të dhënat e 11 tetorit 2026 tregojnë se gjatë javës së fundit Rusia ka lëshuar 1.450 bomba ajrore, 75 raketa dhe mbi 1.640 dronë. Sulmet kanë shkaktuar 21 viktima, përfshirë 4 fëmijë; 15 persona u vranë në Zaporizhia, pas hakmarrjes ruse për aksionet ukrainase të 9 dhe 10 tetorit 2026 ndaj një terminali nafte në Rostov.

Bashkimi Evropian, përmes Kaja Kallas, mbetet i palëkundur në moslehtësimin e sanksioneve, ndërsa kryeministri britanik Andy Burnham rikonfirmoi mbështetjen për Ukrainën. Përfaqësuesi rus Yury Ushakov fajëson sulmet ukrainase për bllokimin e bisedimeve, ndërsa analisti Tim Armitage shpreh skepticizëm për ndikimin afatgjatë të marrëveshjes në tregun energjetik amerikan.