Komisionerja e Bashkimit Evropian për Zgjerim, Marta Kos, zhvilloi të premten, më 15 maj 2026, vizitën e saj të parë në Kosovë qëkur mori detyrën në vitin 2024. Ajo u prit fillimisht nga ushtruesja e detyrës së presidentit, Albulena Haxhiu, dhe më pas nga kryeministri në detyrë, Albin Kurti. Pas takimit me Kurtin, ata mbajtën një konferencë të përbashkët për media në orën 10:45.
Kos i bëri thirrje spektrit politik kosovar të gjejë gjuhë të përbashkët për të dhënë fund ngërçit institucional dhe për të formuar institucione të qëndrueshme pas zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 7 qershorit 2026, të tretat me radhë pas atyre të shkurtit dhe dhjetorit 2025. Ajo theksoi se kriza politike ka ngadalësuar reformat dhe ka krijuar kosto financiare, ndërsa një vit i humbur në 2025 kërkon rimarrje të hapit. "Thirrja ime e qartë është për të gjithë aktorët politikë për ta kthyer stabilitetin institucional", deklaroi ajo.
Sa i përket integrimit evropian, Kos vlerësoi se ka vend për Kosovën në BE dhe në procesin e zgjerimit, por nuk dha datë të caktuar për anëtarësim. Progresi varet nga zbatimi i reformave, suksesi në dialogun Prishtinë-Beograd dhe angazhimi me shtetet anëtare. "Sa më e suksesshme të jetë Kosova në zbatimin e reformave dhe në dialogun Beograd-Prishtinë, aq më të mëdha janë shanset për negociatat e vërteta", tha ajo. Ajo shtoi se nuk ka siguri në Evropë pa Kosovën dhe premtoi intensifikim të bashkëpunimit pas formimit të institucioneve të reja, duke përmendur se 2026 mund të jetë viti i Kosovës.
Nga ana e tij, Albin Kurti kërkoi avancimin e Kosovës drejt statusit të vendit kandidat pas mbi 40 muajsh nga aplikimi. Ai theksoi mbështetjen publike rreth 90% për anëtarësimin dhe nevojën për unitet në BE. Kurti përmendi sfidat nga Serbia, si sulmet në Banjskë më 2019 dhe në kanalin Iber-Lepenc më 2024, dhe kërkoi proces meritor pa rrugë të shkurtra. Ai vlerësoi takimin si produktiv.
Vizita erdhi tri javë para zgjedhjeve dhe pas anulimit të asaj të planifikuar më 12 mars për shkak të shpërndarjes së Kuvendit nga Vjosa Osmani. Kosova ka marrë 61.8 milionë euro parafinancim nga Plani i Rritjes së BE-së për Ballkanin Perëndimor.
Përditësime
Marta Kos premtoi vizitë të re në Kosovë pas zgjedhjeve. "Pasi të funksionalizohen institucionet, do të rikthehem dhe do të diskutojmë tema të rëndësishme", tha ajo.
Kos u shpreh për dialogun Prishtinë-Beograd: "Sa më i suksesshëm të jetë dialogu Prishtinë-Beograd, aq më të larta do të jenë shanset... do të punoj pa u lodhur".
Kryeministri Albin Kurti deklaroi: "Ndajmë vlera të përbashkëta me BE-në dhe jemi plotësisht të rreshtuar me politikën e jashtme të BE-së".
Ai kërkoi unitet në BE: "Jemi të vetëdijshëm për sfidat... kërkohet që institucionet e Bashkimit Evropian të shtyjnë këtë unitet përpara".
Marta Kos dhe Albin Kurti kanë diskutuar obligimet e Serbisë ndaj të dyshuarve për sulmin terrorist në Banjskë (në kuadër të vizitës së saj në Kosovë për stabilitet institucional).
Marta Kos kërkoi stabilitet institucional gjatë vizitës në Kosovë. Analistja Donika Emini vlerësoi se Kos është më pak e ngarkuar politikisht se komisionerët e mëparshëm, ka qenë e ashpër ndaj Vuçiqit dhe elita politike kosovare dështoi të kapë momentin.
Plani i Rritjes përfshin 111 reforma të zgjedhura nga Kosova dhe renditet ndër më të mirët në rajon. Bashkimi Europian ka vënë në dispozicion 880 milionë euro deri në fund të 2027-s, por paqëndrueshmëria politike rrezikon humbjen e fondeve. Parlamenti miratoi planin gjatë mandatit të shkurtit dhe siguroi fillimisht rreth 62 milionë euro.
Kryeministri Albin Kurti deklaroi se kanë kaluar rreth 41 muaj që nga aplikimi i Kosovës për anëtarësim në BE në vitin 2022. Pesë shtete anëtare të BE-së nuk e njohin Kosovën: Spanja, Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Qipro.
Deputetja britanike Alicia Kearns i është bashkuar thirrjeve ndërkombëtare për tejkalimin e ngërçit politik paszgjedhor në Kosovë. Në një qëndrim publik, Kearns mbështeti politikën e kryeministrit shqiptar Edi Rama lidhur me reagimin ndaj deklaratave të presidentit serb Aleksandar Vuçiq për situatën rreth lumit Ibër.