Këshilli i Lartë Gjyqësor (KLGJ) zhvilloi sot një mbledhje të jashtëzakonshme për të adresuar ngërçin e krijuar me pagat e magjistratëve dhe stafit administrativ. Bllokimi pasoi vendimin e KLGJ-së dhe Këshillit të Lartë të Prokurorisë për të përcaktuar pagat në mënyrë të pavarur, pas dështimit të Kuvendit për të zbatuar një vendim të Gjykatës Kushtetuese mbi formulën e llogaritjes.
Kryetari i Gjykatës së Lartë, Sokol Sadushi, deklaroi se situata nuk është thjesht një mosmarrëveshje financiare, por një çështje që prek raportet mes pushteteve dhe funksionimin e sistemit të drejtësisë. Ai argumentoi se që nga data 1 gusht 2026, pas shfuqizimit të formulës së mëparshme si antikushtetuese, administrata shtetërore nuk mund të vazhdojë zbatimin e saj përmes mosveprimit. Sipas Sadushit, buxheti duhet të përshtatet për të përmbushur detyrimet kushtetuese dhe jo e kundërta.
Kërkesa e administratës gjyqësore
Një vëmendje e veçantë iu kushtua administratës gjyqësore. Punonjësit e Gjykatës së Tiranës, përmes një peticioni drejtuar Ministrisë së Financave dhe KLGJ-së, kërkuan ndarjen e çështjes së tyre nga ajo e magjistratëve. Në peticion theksohet se:
- Administrata gjyqësore ka përmbushur detyrat funksionale dhe nuk është palë në konfliktin e magjistratëve.
- Kërkohet procedimi i menjëhershëm i pagave të prapambetura.
- Kërkohet informacion mbi afatin e zhbllokimit të situatës.
Sadushi mbështeti nevojën për zhbllokimin e menjëhershëm të pagave të administratës, duke e cilësuar këtë si një detyrim njerëzor dhe shtetëror që nuk mund të negociohet. Ai theksoi se pasojat e një mosmarrëveshjeje institucionale nuk duhet të bien mbi ekonominë familjare të nëpunësve të gjykatave.
Përditësime
Kryetari i Gjykatës së Lartë, Sokol Sadushi, zhvilloi zyrtarisht Mbledhjen e Përgjithshme të gjyqtarëve për të adresuar ngërçin financiar. Sadushi deklaroi se mosveprimi i Kuvendit lidhur me formulën e re të pagave nuk mund të pezullojë efektet juridike të një vendimi përfundimtar të Gjykatës Kushtetuese. Sipas njoftimit zyrtar, bllokimi i shkaktuar nga ky mosveprim po prek drejtpërdrejt likuidimin e pagave të muajit gusht për gjyqtarët dhe administratën gjyqësore.
Kryetari i Gjykatës së Lartë, Sokol Sadushi, e cilësoi këtë situatë si një ndërhyrje që cënon pavarësinë e pushtetit gjyqësor dhe rendin kushtetues, duke e tejkaluar çështjen e thjeshtë financiare. Trupa gjyqësore e vlerësoi reagimin si një qëndrim të bashkuar të të gjithë sistemit, përtej strukturave të veçanta. Sipas përfaqësuesve të drejtësisë, kjo lëvizje nuk kërkon privilegje, por kërkon zbatimin rigoroz të detyrimeve kushtetuese dhe ligjore në fuqi.
Mbledhja e Përgjithshme e Gjyqtarëve paralajmëroi përshkallëzim të masave, duke përfshirë reduktimin e përkohshëm të veprimtarisë gjyqësore vetëm për çështje urgjente. Trupa gjyqësore i është drejtuar Presidentit të Republikës për ndërhyrje, ndërsa ka paralajmëruar njoftimin e institucioneve ndërkombëtare, përfshirë Komisionin Evropian. Nëpunësit e gjykatave kanë depozituar një kallëzim penal në SPAK ndaj Ministrit të Financave, Petrit Malaj, dhe sekretarit të përgjithshëm, Gentian Këri. Ndërkohë, Kryeministri Edi Rama konfirmoi se vendimi për mosekzekutimin e pagave në Thesar është marrë në konsultim të ngushtë me të dhe Ministrin e Drejtësisë, Ulsi Manja.
Mbledhja e Përgjithshme e Gjyqtarëve kërkoi zyrtarisht zhbllokimin e menjëhershëm të pagave dhe shlyerjen e detyrimeve të prapambetura. Gjyqësori theksoi se nuk do të pranojë asnjë ndryshim ligjor që cenon pagën e konfirmuar nga Gjykata Kushtetuese dhe kërkoi konsultim të detyrueshëm për çdo nismë të re. Kryetari i Gjykatës së Lartë, Sokol Sadushi, deklaroi se Kushtetuta nuk negociohet dhe kërkoi dhënien fund të kushtëzimeve ndaj sistemit.
Gjyqtarja Afërdita Caco denoncoi sot pasojat e rënda kushtetuese dhe financiare të bllokimit të pagave në sistemin gjyqësor. Ajo e cilësoi ndërhyrjen e ekzekutivit si një kërcënim të drejtpërdrejtë ndaj pavarësisë së pushtetit gjyqësor. Paralelisht, Mbledhja e Përgjithshme e Gjyqtarëve zyrtarizoi një platformë me 8 kërkesa specifike drejtuar qeverisë. Dokumenti parashtron rrugët ligjore për zhbllokimin e situatës dhe kërkon garanci për mospërsëritjen e këtij bllokimi.
Juristi Arbër Hoxha kontestoi ligjshmërinë e vendimeve të KLGJ-së dhe KLP-së për rritjen e pagave, duke pretenduar se kjo kompetencë i takon ekskluzivisht Kuvendit të Shqipërisë. Ekspertët ngritën shqetësimin se pagat e magjistratëve të Gjykatës së Posaçme tejkalojnë nivelin financiar të Presidentit të Republikës. Si zgjidhje për këtë konflikt, eksperti propozoi ndryshime ligjore të miratuara nga Parlamenti për të shmangur përballjen e drejtpërdrejtë institucionale.
Gjyqtari Sokol Sadushi denoncoi praktikën e mosveprimit administrativ si instrument për të mbajtur në fuqi norma të shfuqizuara nga Gjykata Kushtetuese. Në një deklaratë të detajuar, ai nënvizoi se buxheti i shtetit duhet t'i përshtatet vendimeve të Gjykatës Kushtetuese dhe jo anasjelltas. Sadushi rikonfirmoi parimin e supremacisë së vendimeve gjyqësore mbi vullnetin e ekzekutivit, duke kërkuar përputhshmëri të plotë ligjore në trajtimin e pagave në sistemin gjyqësor.