Ngërçi financiar ka përfshirë sistemin e drejtësisë për shkak të moszbatimit të vendimit nr. 15, datë 17 shkurt 2026, të Gjykatës Kushtetuese. Ndërsa Qeveria dhe Kuvendi nuk ndërhynë brenda afatit të caktuar, Këshilli i Lartë Gjyqësor (KLGJ) dhe Këshilli i Lartë i Prokurorisë (KLP) miratuan pagat e reja në fund të muajit gusht. Gjykata e Posaçme e Shkallës së Parë (GJKKO) ka nxjerrë gjithashtu udhëzimin nr. 288, datë 31 gusht 2026, për zbatimin e këtij vendimi, duke argumentuar se mosveprimi i legjislativit nuk mund të pezullojë standardin kushtetues.
Pozicioni i Ministrisë së Financave
Ministri i Financave, Malaj, ka sqaruar përmes një shkrese se pagesat nuk janë bllokuar qëllimisht, por për shkak të ndryshimit të metodologjisë së përllogaritjes së paraqitur nga këshillat. Ministria kërkon që dokumentacioni të rifshihet sipas skemës së përdorur deri në korrik dhe ka garantuar mbulimin e diferencave pas miratimit të ndryshimeve ligjore në parlament.
Përshkallëzimi në rrethe
Prokuroria e Elbasanit dhe ajo e Beratit i janë drejtuar zyrtarisht Drejtorisë së Thesarit, duke pretenduar se bankat e nivelit të dytë kanë marrë urdhër për kthimin e fondeve të disponueshme. Prokuroritë konsiderojnë se ky bllokim përbën shpërdorim detyre dhe kanë kërkuar identifikimin e personave përgjegjës që urdhëruan pezullimin e pagesave. Nga verifikimet rezulton se institucionet kanë fonde të mjaftueshme për pagat e muajve gusht dhe shtator, por pas kësaj periudhe situata mbetet e pasigurt.
Ish-deputeti Edmond Spaho e ka kritikuar këtë situatë si "turp institucional", duke vënë në pikëpyetje bazën ligjore mbi të cilën KLGJ dhe KLP po përcaktojnë pagat e reja, duke i konsideruar veprimet e tyre si tejkalim kompetencash në raport me rolin e Qeverisë dhe Kuvendit.
Përditësime
Ministri i Drejtësisë, Toni Gogu, konfirmoi se zgjidhja e konfliktit për pagat e magjistratëve do të adresohet në sesionin e ri parlamentar, i cili nis ditën e martë. Ministria e Drejtësisë sqaroi se Ministria e Financave ndodhet në pamundësi teknike për ekzekutimin e pagesave për shkak të boshllëkut ligjor që pasoi shfuqizimin e formulës nga Gjykata Kushtetuese. Ekzekutivi hodhi poshtë narrativën e përplasjes institucionale, duke e cilësuar ngërçin si një çështje të mungesës së bazës ligjore, e cila do të rregullohet përmes ndërhyrjeve legjislative.
Unioni i Gjyqtarëve, Shoqata Kombëtare e Gjyqtarëve dhe Shoqata e Prokurorëve kundërshtuan zyrtarisht bllokimin e pagave përmes një deklarate të përbashkët. Organet e drejtësisë akuzuan Ministrinë e Financave për zbatimin e një formule të shfuqizuar, ndërkohë që vetë Ministria pranoi se ajo nuk është në fuqi. Shoqatat nënvizuan se vendimi nr. 15/2026 i Gjykatës Kushtetuese ka hyrë në fuqi pasi Kuvendi tejkaloi afatin e 31 korrikut.
Unioni i Gjyqtarëve, Shoqata Kombëtare e Gjyqtarëve dhe Shoqata e Prokurorëve zyrtarizuan një qëndrim të përbashkët ku e cilësojnë bllokimin e pagave si akt të paligjshëm. Shoqatat iu referuan paragrafit 110 të vendimit nr. 15/2026 të Gjykatës Kushtetuese, i cili përcakton mekanizmin e saktë të llogaritjes për rastet kur Kuvendi nuk ndërmerr veprimet e duhura. Përfaqësuesit e drejtësisë refuzuan çdo nismë të re ligjvënëse si pretekst për bllokimin e pagesave dhe kërkuan që ndërhyrjet e ardhshme të respektojnë në mënyrë rigoroze standardin e vendosur nga Gjykata Kushtetuese.
Shoqatat e magjistratëve reaguan sot ndaj deklaratës së ministrit Toni Gogu, duke kundërshtuar hapur përpjekjet për bllokimin e pagave pas datës 31 korrik 2026. Përfaqësuesit e gjyqësorit argumentuan se mosveprimi i Kuvendit nuk mund të shërbejë si pretekst ligjor për ndërprerjen e pagesave. Ata denoncuan si kontradiktore kërkesën për zbatimin e një formule pagash që është shfuqizuar ligjërisht, duke e konsideruar këtë nismë si shmangie nga vendimi nr. 15/2026 i Gjykatës Kushtetuese.
Prokurorët zyrtarizuan vendimin për të mos iu bashkuar grevës, pas një takimi të zhvilluar më 8 shtator 2026 ndërmjet Prokurorit të Përgjithshëm, drejtuesve të prokurorive, KLP-së dhe Shoqatës së Prokurorëve. Përfaqësuesit e organit të akuzës kërkuan që zgjidhja për çështjen e pagave të arrihet ekskluzivisht përmes instrumenteve ligjore, duke distancuar institucionin nga format e protestës.
Mbledhja e Kryetarëve të gjykatave kërkoi sot procedimin e menjëhershëm të pagave të administratës gjyqësore dhe pagesën e prapambetur, në përputhje me paragrafin 110 të vendimit të Gjykatës Kushtetuese. Në të njëjtën kohë, kjo trupë vendosi të thërrasë Mbledhjen e Përgjithshme të Gjyqtarëve të Republikës së Shqipërisë, me synim unifikimin e qëndrimit të sistemit përballë krizës financiare. Gjyqësori konfirmoi zyrtarisht se nuk do t'i bashkohet grevës, duke garantuar vijimin e punës dhe përmbushjen e detyrave funksionale.
Analisti Albatros Rexhaj ka hedhur kritika të ashpra ndaj sistemit gjyqësor, duke e cilësuar kërkesën për pagat si një përpjekje të magjistratëve për të ushtruar pushtet mbi Kuvendin dhe Ekzekutivin. Ndërkohë, po diskutohet mundësia që Ekzekutivi të kërkojë shtyrjen e afatit të 17 shtatorit, i cili shënon limitin për zbatimin e pagesave në sistemin e drejtësisë.