Sulmet e fundit me raketa nga Irani kundër forcave dhe bazave ushtarake amerikane kanë nxjerrë në pah tensionet në rritje në partneritetin disadekadësh të sigurisë mes Shteteve të Bashkuara dhe vendeve të Gjirit. Allison Minor, drejtoreshë e Projektit për Integrimin e Lindjes së Mesme në Këshillin e Atlantikut dhe ish-drejtoreshë për çështjet e Gadishullit Arabik në Këshillin e Sigurisë Kombëtare gjatë mandatit të parë të presidentit Donald Trump, kërkon një rishikim të thellë të strategjisë rajonale.
Sipas një analize të përgatitur së bashku me ish-ambasadoren Alina Romanowski, modeli tradicional i sigurisë – i njohur si Doktrina Carter – nuk është më efektiv. Partnerët e Gjirit Persik kanë shprehur zhgënjim ndaj Uashingtonit, pasi mungesa e konsultimit përpara shpërthimit të konfliktit i ka ekspozuar ato ndaj rrezikut të drejtpërdrejtë. Minor vëren se regjimi iranian synon të diktojë kushtet e veta, duke e bërë çdo përpjekje për shtensionim apo marrëveshje për Ngushticën e Hormuzit mjaft të ndërlikuar.
Drejt një modeli të ri sigurie
Ndryshimi thelbësor i propozuar është kalimi nga roli i garantuesit të sigurisë tek ai i integruesit. Kjo qasje, e cila ka qenë pjesë e diskutimeve strategjike dhe e planit operacional të CENTCOM-it që nga viti 2023, parashikon që SHBA-ja të mos udhëheqë e vetme fushatat ushtarake, por të ndihmojë shtetet rajonale në ndërtimin e kapaciteteve të tyre mbrojtëse.
Disa nga pikat kyçe të kësaj strategjie përfshijnë:
- Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe pritet të marrin një rol më të madh në udhëheqjen e sigurisë rajonale.
- Ndarjet politike brenda vendeve të Gjirit kërkojnë një mbështetje të vazhdueshme amerikane në afat të shkurtër.
- Qëllimi afatgjatë është krijimi i një arkitekture parandaluese, ku aktorë si Irani ose grupet si huthët të mos e konsiderojnë më sfidimin e sigurisë si një opsion të leverdishëm.
Minor thekson se suksesi i kësaj arkitekture do të varet nga krijimi i një mirëkuptimi të përbashkët për rolet e secilës palë dhe aftësia për të përballuar paqëndrueshmërinë rajonale në mënyrë kolektive.