Pas zgjedhjeve parlamentare të mbajtura më 7 qershor 2026, procesi i konstituimit të Kuvendit të Kosovës vijon të mbetet i bllokuar, duke shtuar shqetësimet për funksionalitetin e shtetit. Analisti politik Melazim Koci vlerëson se kjo situatë është pasojë e mungesës së vullnetit politik, duke theksuar se përgjegjësia kryesore i takon partisë së parë, Lëvizjes Vetëvendosje. Sipas Kocit, thirrja e seancës konstituive vetëm një ditë para skadimit të afatit kushtetues tregon një zvarritje të qëllimshme.
Propozimet për zgjidhjen e ngërçit
Melazim Koci propozon që Lëvizja Vetëvendosje, si fituese e zgjedhjeve, të formojë qeverinë dhe të zgjedhë kryetarin e Kuvendit, por të mos synojë kontrollin e të gjitha institucioneve. Ai sugjeron se tejkalimi i bllokadës mund të arrihet duke i ofruar opozitës postin e presidentit, e cila më pas do të propozonte kandidatë të ndryshëm për këtë pozitë. Sipas tij, me vullnet të mirë, kjo situatë mund të zgjidhet brenda 48 orëve.
Pasojat e mosfunksionimit të institucioneve
Ekspertët dhe përfaqësuesit e shoqërisë civile paralajmërojnë për rreziqe të mëdha nga zgjatja e kësaj gjendjeje. Melos Kolshi nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) thekson se mosfunksionimi i Kuvendit rrezikon paralizimin e institucioneve të pavarura, përfshirë Gjykatën Kushtetuese, në rast se anëtarëve aktualë u skadon mandati ose dorëhiqen.
Nga ana tjetër, analisti Afrim Kasolli vë në dukje ndikimin negativ në planin ndërkombëtar dhe ekonomik. Ai thekson se dështimi për t’iu përgjigjur kërkesave të Bashkimit Evropian ka shkaktuar humbje financiare të konsiderueshme, të përllogaritura deri më tani në 40 milionë euro.
Kjo krizë vijon një cikël të gjatë bllokimesh që nga zgjedhjet e rregullta të 9 shkurtit 2025. Afati kushtetues për konstituimin e Kuvendit, i cili i hap rrugë formimit të qeverisë dhe zgjedhjes së presidentit të ri, pritet të përfundojë në fillim të muajit gusht.
Përditësime
Administrata e Kuvendit ka njoftuar se seanca konstituive do të mbahet më 6 gusht. Renditja e ditës do të ndjekë Rregulloren e Kuvendit, duke përfshirë verifikimin e mandateve, betimin e deputetëve dhe zgjedhjen e kryetarit e nënkryetarëve. Në kontekstin e ngërçit politik pas zgjedhjeve të 7 qershorit, deputetja e AAK-së, Albana Bytyqi, u ka bërë thirrje forcave politike që të bashkëpunojnë për zhbllokimin e procesit institucional.
Përfaqësuesi i LDK-së, Arben Gashi, ka kërkuar zgjedhjen urgjente të kryetarit të Kuvendit për të zhbllokuar institucionet. Sipas LDK-së, respektimi i afateve kushtetuese është jetik për të shmangur zvarritjet dhe vakumin institucional që po i shkakton dëme financiare shtetit pas zgjedhjeve të 7 qershorit.
Lëvizja Vetëvendosje kërkoi zyrtarisht ndërprerjen e seancës konstituive të Kuvendit për të mundësuar negociata lidhur me postin e Presidentit, veprim ky që nxiti reagimin e Grupit për Studime Juridike dhe Politike (GLPS). Kjo organizatë e cilësoi si të papranueshme zvarritjen e obligimeve kushtetuese përmes justifikimeve politike, duke kritikuar ashpër qasjen e partisë fituese ndaj procesit të konstituimit pas zgjedhjeve të 7 qershorit.
Mimoza Kusari-Lila u bëri thirrje publike liderëve partiakë për dialog të menjëhershëm, me qëllim tejkalimin e bllokimit institucional që po pengon konstituimin e Kuvendit. Ajo theksoi se stanjacioni politik po dëmton seriozisht sigurinë e investimeve dhe po nxit shqetësime tek komuniteti i biznesit dhe mërgimtarët. Kusari-Lila kritikoi ashpër opozitën për refuzimin e vazhdueshëm të pjesëmarrjes në takimet e thirrura nga kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje.