Vjosa Osmani, presidentja e Kosovës, ka proceduar në Kuvend amendamentet kushtetuese për zgjedhjen drejtpërdrejta të Presidentit nga populli. Kjo nismë vjen më 5 mars 2026, në prag të skadimit të afatit për zgjedhjen e presidentit të ri, pas dështimeve të njëpasnjëshme në Kuvend.
Osmani shpjegoi se amendamentet ishin hartuar nga Komisioni për Amendamentimin e Kushtetutës në vitin 2011. Në një postim në Facebook, ajo shkroi: "Duke parë dështimet e njëpasnjëshme në zgjedhjen e Presidentes/it, sapo kam proceduar në Kuvend amendamentet kushtetuese për zgjedhje të drejtpërdrejta të Presidentes/it... I ftoj të gjitha partitë politike që të votojnë këto amendamente kushtetuese. Tash e tutje, le të flasë populli!"
Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, i ka pranuar amendamentet dhe i është bashkuar thirrjes për votim. Ajo deklaroi: "Sapo i pranova amendamentet kushtetuese nga Presidentja Vjosa Osmani Sadriu, të cilat parashohin që Presidenti/Presidentja të zgjidhet drejtpërdrejta nga populli. Në këtë mënyrë eliminohen ngërçet që po e pengojnë funksionimin e institucioneve dhe që po e pamundësojnë stabilitetin e tyre."
Aktualisht, sipas Kushtetutës, Presidenti zgjidhet nga deputetët e Kuvendit me votim të fshehtë: dy të tretat e votave në dy raundet e para dhe shumica e thjeshtë në raundin e tretë. Mungesa e konsensusit ka çuar në ngërç, ku Lëvizja Vetëvendosje ka propozuar Glauk Konjufcën si kandidat, ndërsa Osmani nuk ka siguruar mbështetje për mandat të dytë.
Për miratimin e amendamenteve kërkohet shumicë e cilësuar prej dy të tretave të deputetëve, përfshirë edhe votat e deputetëve nga komunitetet joshumicë.
Përditësime
Lëvizja Vetëvendosje shprehu mbështetje zyrtare për amendamentet kushtetuese përmes Arbërie Nagavcis dhe Adnan Rrustemit, duke theksuar forcimin e stabilitetit institucional.
Komisioni për Legjislacion nisi shqyrtimin e amendamenteve. Përparim Gruda (PDK) i kundërshtoi ato si të vjetra nga 2011 dhe jashtë afatit, duke debatuar me deputetët e VV. Jehona Lushaku (LDK) kërkoi debat më të gjerë.
Zhvillimet kryesore:
- Mbledhja e komisionit parashikohet në orën 18:00, sipas Vigan Qorrollit.
- Arben Gashi (LDK) e quajti manovër politike që zgjat muaj; Sylë Ukshini e cilësoi joserioze.
- Mazllum Baraliu shpjegoi procedurën: kërkohet 2/3 e 120 deputetëve (80 vota) dhe 2/3 e 20 deputetëve të pakicave.
Komisioni për Legjislacion miratoi amendamentet kushtetuese për zgjedhje drejtpërdrejtë të Presidentit me 6 vota pro dhe 2 kundër.
Kuvendi planifikon seancë plenare të jashtëzakonshme në orën 20:00.
Amendamentet modifikojnë Nenin 86 dhe përcaktojnë:
- Shpallje zgjedhjesh 6 muaj para fundit të mandatit;
- Rundi i dytë midis dy kandidatëve me më shumë vota, nëse askush nuk merr mbi 50%;
- Mandati aktual vazhdon deri te betimi i pasardhësit;
- Ish-presidentët mund të garojnë;
- Shkarkim vetëm me peticion në Gjykatën Kushtetuese.
Gjykata Kushtetuese në 2012 e konsideroi propozimin për zgjedhje drejtpërdrejtë si përmirësim të të drejtave të qytetarëve.
Kundërshtime:
- Jehona Lushaku (LDK) kritikoi urgjencën dhe mungesën e debatit;
- Përparim Gruda (PDK) theksoi probleme procedurale.
Seanca plenare e jashtëzakonshme dështoi për mungesë kuorumi, me vetëm 93 deputetë të pranishëm nga 120.
Të gjithë 9 deputetët e Listës Serbe munguan, duke penguar arritjen e 2/3 të votave të pakicave.
Albulena Haxhiu ndërpreu seancën pa i vënë amendamentet në votim dhe njoftoi seancë tjetër për zgjedhjen e presidentit sipas procedurës aktuale.
Bedri Hamza (PDK) deklaroi se partia e tij nuk i mbështet amendamentet, pasi çështja nuk trajtohet seriozisht.
Presidentja Osmani shpalli shpërndarjen e Kuvendit dhe zgjedhje të parakohshme parlamentare pas dështimit të seancës për amendamente kushtetuese.
Osmani sqaroi se amendamentet nuk ndikojnë në zgjedhjen e pasardhësit të saj, hyjnë në fuqi pas 5 vitesh dhe nuk lidhen me rikandidimin e saj.
Në seancë morën pjesë vetëm 66 deputetë të shumicës; opozita bojkotoi. Dy kandidatë nga VV: Glauk Konjufca dhe Fatmire Kollçaku.
Detaje amendamentesh:
- Kandidatë propozohen nga subjekte mbi prag, ulëse të garantuara ose 15,000 nënshkrime.
- Një kandidat për subjekt.
- Rundi i dytë brenda 30 ditësh.