Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka njoftuar më 6 mars 2026 se ka nxjerrë dekretin për shpërndarjen e Kuvendit, duke çuar vendin drejt zgjedhjeve të parakohshme. Ky vendim erdhi një ditë pas dështimit të seancës parlamentare për zgjedhjen e presidentit të ri, më 5 mars, afati i fundit kushtetues.
Në seancën e së enjtes mbrëma ishin të pranishëm 65 deputetë, ndërsa mungonin 55 të tjerë. Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, bëri thirrje për prani, duke theksuar detyrimin kushtetues, por mungesa e kuorumit prej 80 deputësh e bëri të pamundur votimin. Kandidatë për president ishin Glauk Konjufca dhe Fatmire Kollçaku-Mullhaxha, të propozuar nga Lëvizja Vetëvendosje.
Në konferencë për media, Osmani deklaroi se veproi sipas neneve 82 dhe 86 të Kushtetutës, pasi mandati i saj përfundon më 4 prill dhe afati për zgjedhje ishte mesnatën e 5 marsit. Ajo theksoi se dështimi nuk ishte rastësor, por i kalkuluar, dhe e quajti fatkeqësi që deputetët nuk zgjodhën interesin e shtetit. "Kushtetuta nuk është tekst ceremonial, por kontrata jonë e përbashkët", tha ajo.
Osmani përmendi se zgjedhjet do të shpallen pas konsultimeve me partitë politike. Ajo kritikoi mungesën e përgjegjësisë së deputetëve, duke thënë se situatën e krijuan "njerëz të papërgjegjshëm me qëllime të rrezikshme". Pas dështimit, Haxhiu kërkoi nga Gjykata Kushtetuese pezullim të përkohshëm të afateve, por Osmani vuri në dukje se një kërkesë e tillë nuk e pezullon automatikisht afatin kushtetues pa vendim gjykate.
Ky zhvillim vjen në një periudhë kur Kosova ka nevojë për stabilitet.
Përditësime
Presidentja Osmani paralajmëron konsultime të menjëhershme me liderët partiakë sot në orën 13:00 për datën e zgjedhjeve.
- Osmani është e gatshme të kontestojë dekretin në Gjykatën Kushtetuese dhe shpreh shqetësim për zvarritjen e mundshme të zgjedhjeve.
- LDK mbështet vendimin e Osmanit për shpërndarjen e Kuvendit.
- Kryeministri Albin Kurti refuzon të deklarohet menjëherë për vendimin.
Lëvizja Vetëvendosje do ta dërgojë dekretin e Presidentes Vjosa Osmani në Gjykatën Kushtetuese.
Reagime kryesore:
- Arbërie Nagavci e quajti veprimin e Osmanit "akt pa precedent që cenon rendin kushtetues".
- Lëvizja Vetëvendosje nuk do të marrë pjesë në takimin e Osmanit me partitë politike.
- Enver Hasani e vlerësoi dekretin si "përpjekje për përmbysje të rendit kushtetues".
- Isa Mustafa e quajti vendimin e Osmanit "ndër të rrallat e qëlluara dhe të bazuara".
- Eksperti Ilir Deda përmendi datat 12, 19 dhe 26 prill si mundësi për zgjedhje.
Arben Nagavci kërkoi nga Presidentja Osmani të specifikojë kush janë "njerëzit e rrezikshëm" dhe deklaroi se LVV nuk do të marrë pjesë në takim.
Zhvillime të tjera:
- Deputeti Adnan Rrustemi tha se dekreti shpërndarës është në kundërshtim me Kushtetutën dhe kërkoi masë të përkohshme në Gjykatë.
- Osmani propozoi më 5 mars amendamente për zgjedhje direkte të presidentit nga populli, të cilat nuk kaluan.
- Osmani synon mandat të dytë si presidente, por nuk u propozua nga askush, përfshirë LVV.
- LVV fitoi mbi 51% të votave më 28 dhjetor 2025 dhe mban 57 ulëse në Kuvend.
Kryeministri Albin Kurti deklaroi se seanca e Kuvendit zgjati vetëm 30 minuta. Kriteri 60-ditësh nuk u përmbush, procesi nuk arriti rundën e parë apo të tretë. Munguan deputetët e opozitës dhe të partisë së lidhur me Beogradin, pa njoftim paraprak mungese. Dekreti është jokushtetues dhe kërkon vendim të GJK-së.
Enver Hasani akuzoi Presidenten Osmani për uzurpim kompetencash të Kuvendit. Kuvendi kishte 60 ditë kohë, ndërsa konsultimet ishin fiktive. Synohet ndryshim në sistem presidencial dhe dekreti pritet të anulohet nga GJK.
Presidentja Vjosa Osmani publikoi tekstin e plotë të dekretit për shpërndarjen e Kuvendit të Kosovës.
Zhvillime kryesore:
- Instituti Demokratik i Kosovës (KDI) kërkoi shqyrtim të shpejtë nga GJK para zgjedhjeve.
- Bedri Hamza i PDK-së e bëri LVV-në përgjegjëse për mungesën e presidentit.
Ehat Miftaraj deklaron shkelje kushtetuese për moszgjedhjen e deputetëve 30 ditë para skadimit të mandatit, por pa sanksione për shpërndarjen e Kuvendit apo zgjedhjet.
Gjykata Kushtetuese (GJK) mund të vendosë në dy skenarë: dekret ligjshëm ose sipas precedentit nga aktgjykimi për konstituimin e Kuvendit, pasi afati 30-ditësh nuk parashikon sanksione shpërndarjeje.
Pezullimi i zgjedhjeve varet nga masa e sigurisë së GJK-së.
Kritikat ndaj Albulena Haxhiu: Kërkesa në GJK quhet 'shaka', 'padrejtë' dhe 'gabim profesional' për raste hipotetike.
Juristi Durim Berisha deklaroi se presidentja Vjosa Osmani nuk kishte të drejtë të shpërndajë Kuvendin e Kosovës, duke u mbështetur në Nenin 86, paragrafi 2 dhe Nenin 82.1, pika 3 të Kushtetutës së Kosovës. Sipas tij, shpërndarja ndodh ipso jure, ndërsa presidenti vetëm cakton datën e zgjedhjeve. Berisha citon një aktgjykim të Gjykatës Kushtetuese të Kosovës kundër shkurtimeve të mandatit të Kuvendit. Ai ka shërbyer më parë si këshilltar i kryeministrit Albin Kurti.
LVV do të paraqesë ankesë në GJK kundër dekretit presidencial në emër të 30 deputetëve, duke kërkuar masë të përkohshme për pengimin e shpalljes së datës së zgjedhjeve.
Deputeti Vigan Qorolli (LVV) e ka quajtur dekretin “një nga rastet më flagrante të ndërhyrjes së pushtetit presidencial” dhe “akti më i rëndë i shkeljes kushtetuese në histori”.
Sipas Qorollit, vendi ndodhet në “moratorium” dhe presidentja Osmani nuk mund ta shpallë datën e re për shkak të lëndës aktive në GJK.
Riho Terras, raportuesi i Parlamentit Evropian për Kosovën, e quajti dështimin e zgjedhjes së presidentit "hap prapa" dhe "pengesë serioze". Ai tha se Kosova përballet me "pasiguri të re politike" në vend të stabilitetit, duke e cilësuar zhvillimin "vërtet zhgënjyes" në një postim në X.
Përparim Gruda, deputet i PDK-së, e vlerësoi dekretin e presidentes Osmani si kushtetues. Shpërndarja e Kuvendit vjen si pasojë e dështimit 30-ditor, jo të afatit 60-ditor.
Flamur Hyseni, profesor i Universitetit të Prishtinës, e vlerësoi dekretin si pa bazë kushtetuese. LVV ka ende dy muaj kohë për zgjedhjen e presidentit.