Një draft-rapport i Parlamentit Evropian për Serbinë, i nënshkruar nga raportuesi Tonino Picula, vlerëson se përparimi i vendit drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian ka ngecur në vitet e fundit. Dokumenti nxjerr në pah shqetësimet kryesore për gjendjen e demokracisë, sundimin e ligjit dhe liritë themelore.
Raporti evidenton mungesën e përparimit të konsiderueshëm në përmbushjen e kritereve të anëtarësimit në shumë kapituj negociues, duke përfshirë luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, pavarësinë e gjyqësorit, lirinë e medias dhe reformën e administratës publike. Negociatat duhet të përparojnë vetëm me përparim të matshëm dhe të qëndrueshëm.
Një pjesë e veçantë i kushtohet situatës politike në Serbi, ku përmenden protestat masive të nisura në nëntor 2024. Këto protesta pasqyrojnë pakënaqësi të thellë mes qytetarëve dhe studentëve për llogaridhënie dhe reforma në sundimin e ligjit. Parlamenti Evropian kërkon hetime të paanshme për përdorimin e tepërt të forcës nga autoritetet, arrestimet arbitrare dhe frikësimin ndaj aktivistëve e gazetarëve. Gjithashtu, bën thirrje për rishikim të ndryshimeve të fundit në ligjet e gjyqësorit që dobësojnë pavarësinë e tij, si dhe për zgjedhje të lira dhe të ndershme me zbatim të rekomandimeve të ODIHR-it.
Fokus në incidentin e Banjskës
Draft-raporti trajton sigurinë në veri të Kosovës dhe sulmin në Banjskë më 24 shtator 2023, ku u vra rreshteri policor Afrim Bunjaku. Dokumenti kërkon bashkëpunim të plotë midis Kosovës dhe Serbisë për të sjellë para drejtësisë autorët, veçanërisht Milan Radoiçiq, ish-nënkryetarin e Listës Serbe. Autoritetet serbe ende nuk e kanë ndjekur penalisht atë, çka shihet si pengesë serioze për integrimin evropian të Beogradit.
Raporti thekson nevojën për një marrëveshje gjithëpërfshirëse për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, në përputhje me politikën e jashtme të BE-së, si element kyç për perspektivën evropiane të Serbisë. Dokumenti mori parasysh gjetjet e misionit të Komitetit të Punëve të Jashtme të Parlamentit Evropian në Serbi nga 22 deri më 24 janar 2026.
Përditësime
Raporti draft i Parlamentit Evropian kritikon ngecjen e Serbisë drejt BE-së.
Citatet drejtpërdrejt thonë: "Në vitet e fundit, progresi i Serbisë drejt pranimit në BE ka ngecur, me shqetësime të përqendruara kryesisht në gjendjen e demokracisë dhe sundimin e ligjit. Ka një numër çështjesh urgjente... polarizimi dhe tensionet në rritje politike."
Raporti shton: "Na vjen keq për faktin që Serbia ka bërë përparim të kufizuar ose aspak në përmbushjen e kritereve..."
Raporti përmend gjithashtu qasjen e N1-së.