Parlamenti Evropian miratoi ndryshime në rregullat e procedurës së azilit të BE-së, për të përshpejtuar përpunimin e kërkesave për azil. Vendimi u mor më 10-11 shkurt 2026 dhe synon krijimin e një liste të përbashkët në nivel BE të vendeve të sigurta të origjinës.
Lista përfshin Bangladesh, Kolumbi, Egjipt, Kosovë, Indi, Marok dhe Tunizi. Sipas rregullave të reja, kërkesat për azil nga shtetasit e këtyre vendeve trajtohen me procedurë të përshpejtuar. Barra e provës bie mbi aplikantin, i cili duhet të demonstrojë se dispozita e vendit të sigurt nuk zbatohet për shkak të një frike të bazuar mirë nga persekutimi ose rreziku i lëndimit serioz në vendin e origjinës.
Vendet kandidate për anëtarësim në BE konsiderohen vende të sigurta të origjinës, përveç rasteve kur rrethanat tregojnë ndryshe, si dhuna pa dallim në konflikt të armatosur, shkallë e lartë njohjeje azili në BE (mbi 20%) ose sanksione ekonomike për shkelje të të drejtave themelore. Komisioni Evropian do të monitorojë situatën në këto vende dhe do të propozojë ndryshime nëse kushtet ndryshojnë.
Ndikimi në Shqipëri dhe Kosovë
Ndryshimet lejojnë shtetet anëtare të lidhin marrëveshje me vende të treta për përpunimin e kërkesave për azil jashtë territorit të BE-së. Në këtë kontekst përmendet marrëveshja mes Italisë dhe Shqipërisë për qendrat e trajtimit të migrantëve. Kërkesat mund të shpallen të papranueshme nëse aplikanti ka kaluar përmes një vendi të tretë të sigurt ose ekziston marrëveshje ndërkombëtare, përveç rasteve të të miturve të pashoqëruar.
Reagimet politike
Vendimi u mbështet nga partitë e djathta dhe Partia Popullore Evropiane, që argumentojnë se përshpejton procedurat dhe rrit kontrollin mbi migracionin. Raportuesi Alessandro Ciriani e cilësoi si pikë kthese për menaxhimin e migracionit, duke theksuar rregulla të qarta dhe përgjegjësi të përbashkët. Nicola Procaccini deklaroi se BE-ja ka marrë si model politikën italiane.
Eurodeputetët e Gjelbërve dhe të Majtas e kundërshtuan, duke paralajmëruar se ndryshimet dobësojnë të drejtën për azil dhe çojnë në refuzime të shpejta, duke e quajtur një ditë të zezë për vlerat evropiane.
Përditësime
Alessandro Ciriani, raportuesi për migracionin në Parlamentin Evropian, deklaroi: „Me këtë legjislacion, një periudhë paqartësie i vjen fundi dhe vendoset një drejtim i qartë: rregulla të përbashkëta, procedura më të shpejta dhe më efikase, mbrojtje e të drejtës së azilit për ata që kanë të drejtë për të dhe një qasje e vendosur për të parandaluar abuzimin. BE-ja po përgatit rregulla të qarta dhe të zbatueshme bazuar në përgjegjësi të përbashkëta“.
- Rregullat hyjnë në fuqi pas miratimit përfundimtar nga Këshilli i BE-së.
- Zbatimi pritet nga qershori 2026, në kuadër të reformave më të gjera të azilit.
Parlamenti Evropian miratoi listën e vendeve të sigurta për azil, duke përfshirë Kosovën, me 408 pro, 184 kundër dhe 60 abstenime. Për vendet e treta të sigurta: 396 pro, 226 kundër, 30 abstenime (Shqiptarja.com).
- Ministri italian Matteo Piantedosi e quajti miratimin sukses të qeverisë italiane (Java News).
- Disa dispozita, si procedurat e përshpejtuara në kufi, mund të zbatohen para qershorit 2026 (Java News).
- Mbështetje nga grupet ESN, PfE, ECR; ndarje te socialistët (rreth 20 pro) dhe liberalët (Shqiptarja.com).
39 organizata të të drejtave të njeriut, përfshirë Pro Asyl dhe SOS Humanity, kritikuan rregulloren e Parlamentit Evropian që përfshin Kosovën në listën e vendeve të sigurta për azil.
Ata thonë se kjo nuk lehtëson dëbimet – të cilat ishin të mundura më parë – por kufizon të drejtat, si qasjen në tregun e punës, dhe pengon integrimin.