Parlamenti francez rrëzoi të mërkurën, më 4 nëntor, në lexim të parë projektbuxhetin shtetëror për vitin 2027. Në votim pati 458 vota kundër, asnjë votë pro dhe dy abstenime. Kundër votuan të gjitha forcat politike, përfshirë deputetët që mbështesin qeverinë e Presidentit Emmanuel Macron. Votimi erdhi pas rreth dhjetë ditësh debatesh në Asamblenë Kombëtare, pak muaj para zgjedhjeve presidenciale.
Opozita kundërshtoi politikat ekonomike dhe fiskale të qeverisë, ndërsa deputetët e shumicës shprehën pakënaqësi për ndryshimet e shumta në tekstin fillestar. Rrëzimi e vështirëson miratimin e financave publike në një parlament pa shumicë të qartë, pas shpërndarjes së Asamblesë Kombëtare nga Macron në vitin 2024.
Objektivat buxhetore dhe ekonomia
Projektbuxheti fillestar synonte uljen e deficitit në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto deri në vitin 2027, nga 5,4% e parashikuar për vitin 2026. Gjatë shqyrtimit parlamentar u ndryshuan masa për uljen e shpenzimeve. U hoqën gjithashtu propozimet për ndryshimin e lehtësive tatimore për pensionistët dhe organizatat, si dhe për rritjen e taksave ndaj kompanive të mëdha.
Ministri i Buxhetit, David Amiel, tha se nevojiten masa më të mëdha për uljen e shpenzimeve se ato të përfshira në projektin fillestar, i cili parashikonte kursime prej 43 miliardë eurosh. Mapo raporton se, sipas përllogaritjeve të Amielit, miratimi i versionit të ndryshuar mund ta çonte deficitin në 5,9% të PBB-së.
Ekonomia franceze u tkurr me 0,1% në tremujorin e tretë. Gjatë javëve të fundit u rritën edhe kostot e huamarrjes së shtetit, mes shqetësimeve për qëndrueshmërinë e borxhit publik dhe paqëndrueshmërinë politike e sociale.
Hapat e ardhshëm
Projektbuxheti do t’i përcillet Senatit në versionin fillestar dhe shqyrtimi pritet të nisë më 20 nëntor. Zyra e Kryeministrit Sébastien Lecornu njoftoi se bisedimet për kompromis do të zhvillohen në një fazë të mëvonshme. Afrimi i qëndrimeve mes qeverisë dhe Senatit mund të ndodhë gjatë dhjetorit.
Një tjetër mundësi e diskutuar është përdorimi i kompetencave ekzekutive për miratimin e buxhetit pa votim në Asamblenë Kombëtare. Albeu, Top Channel dhe Balkan Web përmendin 18 dhjetorin si datë nga e cila mund të përdoret ky mekanizëm. Mapo raporton, në vend të kësaj, se afati kushtetues prej 70 ditësh nga depozitimi i projektligjit përfundon më 17 dhjetor. Disa deputetë dyshojnë se qeveria po vonon negociatat për të arritur afatin kur mund të përdorë këtë mekanizëm.
Sipas Mapo-s, Asambleja Kombëtare rrëzoi pjesën e të ardhurave të projektbuxhetit dhe nuk e shqyrtoi pjesën e shpenzimeve; burimet e tjera e përshkruajnë votimin si rrëzim të projektbuxhetit në lexim të parë.