Parlamenti i Izraelit, Knesset, miratoi më 30 mars 2026 një ligj që e bën dënimin me vdekje ndëshkimin standard për palestinezët e dënuar nga gjykatat ushtarake në Bregun Perëndimor për sulme vdekjeprurëse ndaj qytetarëve izraelitë. Projektligji kaloi me 62 vota pro dhe 48 kundër në leximin e tretë.
Sipas ligjit, «kushdo që me dashje ose nga pakujdesi shkakton vdekjen e një qytetari izraelit për arsye racizmi ose armiqësie ndaj një komuniteti, dhe me qëllim dëmtimin e Shtetit të Izraelit dhe rilindjes së popullit hebre në tokën e tij, do të përballet me dënimin me vdekje». Gjykatat ushtarake mund ta vendosin këtë dënim pa kërkesë nga prokurorët dhe pa unanimitet, me shumicë të thjeshtë. Ekzekutimet do të kryhen me varje brenda 90 ditëve nga dënimi, sipas transmetuesit publik izraelit KAN.
Kryeministri Benjamin Netanyahu dhe ministri i Sigurisë Kombëtare Itamar Ben-Gvir votuan pro. Ben-Gvir, mbështetës i fortë i ligjit, u përpoq të hapte një shampanjë për të festuar miratimin dhe ka mbajtur një simbol në formë litari në jakë. Ai e përshkroi varjen si një opsion, krahas karriges elektrike ose eutanazisë.
Ligji ka nxitur kritika nga ministrat e jashtëm të Gjermanisë, Francës, Italisë dhe Britanisë, të cilët e quajtën diskriminues de facto ndaj palestinezëve dhe në kundërshtim me parimet demokratike. Shoqata për të Drejtat Civile në Izrael (ACRI) njoftoi se do ta apelojë në Gjykatën Supreme, duke e cilësuar «kushtetues, de facto diskriminues dhe, për palestinezët në Bregun Perëndimor, të miratuar pa bazë ligjore».
Izraeli ka përdorur rrallë dënimin me vdekje. E hoqi për krimin e vrasjes në 1954, ndërsa personi i fundit i ekzekutuar ishte Adolf Eichmann, nazisti i Holokaustit, në 1962. Të dënuarit do të mbahen në një objekt të veçantë pa vizita, përveç personelit të autorizuar, me konsultime ligjore vetëm përmes videolidhjeve.
Përditësime
Itamar Ben-Gvir, ministri i Sigurisë Kombëtare, deklaroi: "Kjo është një ditë drejtësie për të vrarët, një ditë frenimi për armiqtë. Kushdo që zgjedh terrorin zgjedh vdekjen".
Presidenti palestinez Mahmoud Abbas dhe zyra e tij dënuan ligjin, duke thënë se ai nuk do ta thyejë vullnetin palestinez.
Ligji, i promovuar nga deputetja Limor Son Har-Melech dhe partia Otzma Yehudit, përfshin:
- Mungesën e të drejtës së faljes;
- Mundësinë e burgimit të përjetshëm në vend të dënimit me vdekje;
- Leje për vonesë në ekzekutim.
Gjykatat ushtarake izraelite mund të shqiptojnë dënim me vdekje, por nuk e kanë bërë kurrë.
Hamas e quajti ligjin ilustrim të politikës izraelite "e përgjakshme".
Ministrat e jashtëm evropianë kritikuan ligjin. Ministri gjerman Johann Wadephul deklaroi: "Dënimi me vdekje është një formë çnjerëzore... pa asnjë efekt parandalues".
Ministri i Sigurisë Kombëtare Itamar Ben-Gvir postoi në X: "Ne bëmë histori!!!" dhe "Nga sot, çdo terrorist do ta dijë...".
Një analizë ligjore konfirmon se ligji përjashton efektivisht qytetarët hebrenj nga dënimi me vdekje.
Itamar Ben-Gvir deklaroi: "Ata që vrasin hebrenjtë duhet të përfundojnë në litar, jo në qelitë luksoze të burgjeve tona."
Opozita izraelite dhe deputetët arabë e akuzojnë ligjin për "apartheid".
Bashkimi Evropiani dhe OKB-ja shprehën shqetësime të reja.
Ligji specifikon shumicë gjyqësore prej 2 nga 3 gjyqtarësh dhe heq mundësinë e reduktimit të dënimit nga komandantët ushtarakë ose zyrtarët e lartë.