Raporti përfundimtar i Partisë Socialiste mbi reformën territoriale shërben si bazë për konfigurimin e mundshëm të njësive të qeverisjes vendore, ndonëse nuk ofron një hartë të re apo një numër konkret bashkish. Dokumenti fokusohet në analizën e realitetit të ri demografik dhe ekonomik të vendit.
Sipas bashkëkryetarit të komisionit, Arbër Mazniku, ndarja aktuale administrative e miratuar 12 vite më parë nuk përputhet më me nevojat e sotme. Shumë bashki përballen me vështirësi në sigurimin e financave të qëndrueshme, stafit të kualifikuar dhe kapaciteteve administrative.
Katër skenarët e analizuar:
• Decentralizimi asimetrik: Ruajtja e numrit aktual të bashkive.
• Bashkime të mëdha: Bashki që ushtrojnë të gjitha funksionet administrative.
• Bashkime të shkallës së mesme: Rialokim i funksioneve plotësuese midis njësive.
• Bashki me funksione bazë: Model i fokusuar vetëm në shërbimet thelbësore.
Analiza nënvizon se, pavarësisht skenarit që do të përzgjidhet, reforma duhet të adresojë tri prioritete të përbashkëta: qartësimin e alokimit të funksioneve që ushtrohen pjesërisht nga bashkitë, ndarjen e qartë të kompetencave midis qeverisjes qendrore dhe asaj vendore, si dhe forcimin e sistemit të barazimit fiskal për të shmangur nënfinancimin e shërbimeve.