Ky artikull është përditësuar. Shiko përditësimet
Partitë politike të Groenlandës, të përfaqësuara në parlamentin lokal, lëshuan një deklaratë të përbashkët më 10 janar 2026, duke theksuar se nuk dëshirojnë të bëhen pjesë e Shteteve të Bashkuara. Udhëheqësit e pesë partive deklaruan: "Ne nuk duam të jemi amerikanë, nuk duam të jemi danezë, duam të jemi groenlandezë". Ata shtuan se e ardhmja e ishullit duhet të vendoset nga populli groenlandez dhe kërkuan nga Shtetet e Bashkuara të respektojnë vendin e tyre.
Kjo reagim erdhi pas deklaratave të presidentit amerikan Donald Trump, i cili gjatë një takimi me drejtuesit e kompanive të naftës në Shtëpinë e Bardhë, tha se SHBA do të veprojë për Groenlandën "pavarësisht nëse u pëlqen apo jo". Trump argumentoi se në mungesë të veprimit amerikan, Rusia ose Kina do ta marrin ishullin, duke e përshkruar atë si një çështje pronësie dhe jo qiraje. Ai përsëriti se Shtetet e Bashkuara do ta marrin Groenlandën "në mënyrën e lehtë ose të vështirë", duke theksuar rëndësinë e saj për sigurinë kombëtare dhe parandalimin e fqinjëve të padëshiruar si Rusia apo Kina.
Në një video të shpërndarë në rrjete sociale, Trump vuri në dyshim pretendimet daneze për pronësinë historike, duke thënë se fakti që danezët zbarkuan atje me anije 500 vjet më parë nuk do të thotë se e zotërojnë atë tokë. Ai u shpreh se danezët kanë qenë "shumë të sjellshëm", por nuk pranon argumentin historik. Kur u pyet për mundësinë e blerjes, Trump tha se nuk po flet ende për para, por mund të diskutojë për këtë.
Në një intervistë për New York Times më 9 janar 2026, Trump deklaroi se nuk ka nevojë për ligjin ndërkombëtar, pasi vetëm morali dhe mendja e tij mund ta ndalojnë. Ai pranoi se situata mund të çojë në një zgjedhje mes NATO-s dhe kontrollit të Groenlandës nga Danimarka, duke e cilësuar ishullin si thelbësor për suksesin psikologjik dhe strategjik të SHBA.
Qeveria daneze dhe autoritetet groenlandeze kanë refuzuar propozimet e Trumpit për blerje ose pushtim. Kryeministrja daneze Mette Frederiksen tha se një përpjekje ushtarake do të shënonte fundin e NATO-s. Vende europiane si Franca, Gjermania, Spanja, Italia dhe Mbretëria e Bashkuar kanë theksuar se Groenlanda i përket vetëm popullit të saj. Kryeministrja italiane Giorgia Meloni deklaroi se nuk do ta mbështesë një ndërhyrje ushtarake të Trumpit në ishull.
Përditësim
Donald Trump nuk përjashtoi mundësinë e presionit ekonomik për blerjen e Grenlandës. Partitë groenlandese cituan raportimin e France 24-së në deklaratën e tyre të refuzimit. Ishulli ka rreth 57 mijë banorë.
Përditësim
Ulf Kristersson, kryeministri suedez, kritikoi retorikën kërcënuese të Donald Trump-it ndaj Groenlandës dhe Danimarkës, duke e cilësuar atë si kërcënim për rendin botëror të bazuar në rregulla. Ai theksoi se SHBA-ja duhet të falënderojë Danimarkën për rolin e saj si aleate besnike gjatë viteve. Suedia shprehu kritika ndaj veprimeve të SHBA-së në Venezuelë dhe veçanërisht ndaj retorikës për Groenlandën, duke mohuar praninë ruse ose kineze pranë ishullit.
Presidenti Donald Trump urdhëroi Komandën e Përbashkët të Operacioneve Speciale (JSOC) të hartojë një plan pushtimi për Groenlandën, sipas burimeve të anonime në Pentagon. Shefat e shtabeve ushtarake amerikane shprehën rezistencë të fortë ndaj planit, duke e cilësuar atë si të paligjshëm dhe pa mbështetje kongresionale. Urdhri vjen i inkurajuar nga suksesi i operacionit për arrestimin e Nicolas Maduro në Venezuelë.
- Sekretari i Shtetit Marco Rubio do të zhvillojë bisedime me zyrtarët danezë për Groenlandën në javët e ardhshme, njoftoi Departamenti i Shtetit.
- Një sondazh danez tregon se 38% e danezëve besojnë se SHBA do të pushtojë ishullin, sipas institutit Epinion.
- Lord Peter Mandelson, ish-ambasador britanik, deklaroi se Trump nuk do ta marrë Groenlandën me forcë, duke admiruar drejtpërdrejtësinë e tij, në një intervistë për BBC.
- Diplotatët britanikë kanë përgatitur një skenar 'përshkallëzues' për përdorimin e forcës ose shtrëngimit politik nga SHBA, sipas një raporti të brendshëm të zbuluar nga The Guardian.
- Analistët thonë se motivi politik i Trumpit lidhet me shpërqendrimin nga ekonomia e dobët para zgjedhjeve të mesit të mandatit në nëntor.
Lord Peter Mandelson, ish-ambasador britanik, deklaroi se Donald Trump 'nuk është budalla' dhe se këshilltarët e tij do ta paralajmërojnë për rreziqet e një veprimi ushtarak ndaj Groenlandës. Ai theksoi se Arktiku po kthehet në zonë të kontestuar, ku SHBA do të udhëheqë sigurinë rajonale, dhe përmendi rëndësinë e Groenlandës për sistemin e paralajmërimit të hershëm raketor, monitorimin ushtarak si dhe aksesin në burime natyrore të hapura për shkak të shkrirjes së akullit.
Donald Trump deklaroi se Groenlanda mund të mbrohet lehtësisht me "dy saje me qen", duke e krahasuar me anijet e armatosura ruse dhe kineze në Arktik. Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme kineze Mao Ning reagoi kundër pretendimeve të SHBA-së, duke i cilësuar ato të pabaza dhe duke promovuar interesat e ligjshme kineze në rajon.
Kongresmeni republikan Randy Fine paraqiti një projektligj në Dhomën e Përfaqësuesve për të autorizuar blerjen e Groenlandës dhe ta bëjë atë shtetin e 51-të të SHBA-së. Ai argumentoi se kjo mbron interesat strategjike amerikane kundër Kinës dhe Rusias.
Një delegacion dypartiak i Kongresit Amerikan, udhëhequr nga senatorët Chris Coons dhe Thom Tillis, do të vizitojë Danimarkën për të zbutur tensionet e shkaktuara nga deklaratat e Donald Trumpit mbi Groenlandën.
Ministri i Jashtëm gjerman Johann Wadephul premtoi rritje të rolit të Gjermanisë në Arktik. Ai theksoi se e ardhmja e Groenlandës duhet të vendoset nga populli i saj.
Kryeministri i Groenlandës Jens-Frederik Nielsen theksoi sovranitetin e ishullit dhe dëshirën për të refuzuar pretendimet e SHBA-së.