Reuters bën të ditur se një email i brendshëm i Pentagonit përshkruan opsione për ndëshkimin e aleatëve të NATOs që nuk mbështetën operacionet amerikane në luftën kundër Iranit, e nisur më 28 shkurt 2026. Dokumenti përmend pezullimin e pjesëmarrjes së Spanjes në aleancë, rishikimin e rolit të vendeve "problematike" në pozicione kyçe, kufizimin të pjesëmarrjes së tyre dhe rishikimin e qëndrimit amerikan ndaj pretendimeve të Mbretërisë së Bashkuar për ishujt Falkland.
Emaili shpreh pakënaqësi për mungesën e gatishmërisë së disa aleatësh për t’i dhënë SHBAve akses në baza ushtarake, të drejta fluturimi dhe mbështetje logjistike, të cilat konsiderohen parakushte kyçe për funksionimin e NATOs. Sipas një zyrtari amerikan, këto opsione qarkullojnë në nivele të larta brenda Pentagonit. Dokumenti nxitet nga refuzimi i Spanjes për përdorimin e bazave të saj dhe mungesa e forcave detare nga aleatët për hapjen e Ngushticës së Hormuzit, të mbyllur për lundrim ndërkombëtar pas nisjes së luftës.
Kritikat e Trump
Presidenti Donald Trump ka kritikuar më herët aleatët për mungesë kontributi në operacionet detare dhe ka lënë të hapur mundësinë e rishikimit të rolit të SHBAve në NATO, megjithëse emaili nuk rekomandon tërheqje apo mbyllje bazash në Evropë.
Reagimi i Pentagonit
Zëdhënësi i Pentagonit, Kingsley Wilson, konfirmoi shqetësimin duke thënë se SHBAt presin që aleatët të mos jenë “tigra letre”, por të përmbushin detyrimet. Ai shtoi se Departamenti i Mbrojtjes do të sigurojë opsione për presidentin Trump dhe nuk dha komente të mëtejshme mbi diskutimet e brendshme.
Përgjigjja e Spanjës
Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez reagoi duke deklaruar se Spanja nuk vepron në bazë të emailesh, por sipas dokumenteve dhe qëndrimesh zyrtare. Ai theksoi se Spanja ka qenë gjithmonë aleat i besueshëm i NATOs dhe ka mbështetur operacionet ndërkombëtare.
Përditësime
Pedro Sánchez deklaroi: "Ne nuk punojmë me emaile, punojmë me dokumente zyrtare" dhe premtoi "bashkëpunim absolut me aleatët, por gjithmonë brenda kuadrit të ligjshmërisë ndërkombëtare".
Spanja argumenton se veprimet e SHBA-së dhe Izraelit në luftën kundër Iranit bien ndesh me të drejtën ndërkombëtare, duke përmendur Bazën Ajrore Morón dhe Stacionin Detar Rota.
NATO nuk parashikon mekanizma për pezullimin apo përjashtimin e anëtarëve, sipas traktatit themelues.
Kaja Kallas, shefja e politikës së jashtme të BE-së, u shpreh e habitur nga kritikat amerikane.
Një zyrtar i NATO-s konfirmoi për BBC-në se nuk ekzistojnë dispozita për pezullim ose përjashtim të anëtarëve; vetëm Neni 13 parashikon largim vullnetar.
Zhvillime të tjera:
- Kryeministri britanik Keir Starmer deklaroi se një bllokadë totale ndaj Iranit nuk shërben interesave të Mbretërisë së Bashkuar, ndonëse Britania lejon përdorimin e bazave për mbrojtje.
- Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez tha se nuk është "absolutisht i shqetësuar" për pezullimin nga NATO.
Pete Hegseth, drejtor i ri i Pentagonit, përmendet në diskutimet për pezullimin e Spanjës nga NATO për mosmbështetje ndaj Iranit.
Zhvillime të tjera:
- Donald Trump shprehu pakënaqësi në takimin me Mark Rutte më 8 prill; Rutte premtoi verifikim.
- Rutte u përball me ambasadorët europianë në Bruksel pas kthimit.
- Ambasadorët europianë në Këshillin Atlantik u distancuan nga ndërhyrja në Iran.
- Liderët e NATO-s mblidhen në samit në Ankara më 6-7 korrik.
- Pedro Sánchez zgjodhi deklaratën: "Spanja vendos kapacitete dhe trupa në krahun lindor të Europës. Kërkojmë konsultim para çdo lufte."