Projektligji i filmit propozon rimbursim deri në 35%

Qendra Kombëtare e Kinematografisë (QKK) prezantoi më 12 tetor drejtimet kryesore të projektligjit të ri për kinematografinë dhe audiovizualin, i cili parashikon rimbursim deri në 35% të shpenzimeve të kualifikuara të kryera në Shqipëri nga produksionet vendase dhe të huaja. Drafti i rishikuar parashikon gjithashtu përfshirjen e komunitetit në vendimmarrje, vlerësime dhe monitorim në QKK, ndërsa ende nuk është bërë publik dhe konsultimi me grupet e interesit pritet të vijojë, sipas Top Channel.

Drafti synon të modernizojë kuadrin ligjor të vitit 1996 dhe të zgjerojë mbështetjen shtetërore përtej filmit tradicional, duke përfshirë serialet, videolojërat dhe veprat audiovizuale imersive. Sipas kryetarit të QKK-së, Jonid Jorgji, skema e rimbursimit synon të nxisë bashkëprodhimet me kompani shqiptare dhe të tërheqë produksione ndërkombëtare. Ai tha se mekanizmi mund të sjellë përfitime për punësimin, turizmin dhe ekonominë.

Projektligji parashikon që 70% e buxhetit të orientohet drejt kinematografisë, kryesisht filmit të autorit, dhe 30% drejt sektorit audiovizual, ku përfshihen serialet, videolojërat dhe produktet imersive. Jorgji tha se fushat ku nevojiten më shumë investime do të vlerësohen në konsultim me komunitetin e kineastëve. Drafti parashikon gjithashtu një program kombëtar katërvjeçar, kategori të reja financimi, bursa dhe shkëmbime profesionale. Sipas Jorgjit, po punohet edhe për rivitalizimin e shtatë kinemave publike në rrethe, ndërsa kinematë private do të kenë detyrime për të shfaqur premiera shqiptare në ditë dhe salla të caktuara.

Projektligji propozon krijimin e Agjencisë Kombëtare të Kinematografisë dhe Audiovizualit, si dhe të Komisionit të Filmit. Ky i fundit synon të promovojë Shqipërinë si destinacion për xhirime dhe të lehtësojë procedurat për produksionet. Jorgji tha se Komisioni do të ndihmojë edhe në trajtimin e çështjeve që lidhen me xhirimet në vend.

Drafti i hedhur për konsultim rreth një vit më parë parashikonte që QKK-ja të shndërrohej në agjenci në varësi të ministrisë përgjegjëse për kulturën. Kineastët kundërshtuan atë variant, duke shprehur shqetësimin se institucioni do të humbiste autonominë dhe se titulli i drejtuesit do të ndryshonte nga kryetar në drejtor të përgjithshëm. Zëvendësministrja Lira Pipa tha se komentet e komunitetit, kompanive dhe institucioneve janë marrë parasysh. Jorgji deklaroi se janë reflektuar mbi 90% e rekomandimeve dhe se statusi e autonomia e QKK-së do të ruhen. Ai tha se përfshirja e komunitetit në vendimmarrje, vlerësime dhe monitorim është pjesë e demokratizimit të institucionit.

Sipas Pipës, projektligji është në shqyrtim ndërinstitucional dhe do të kalojë te ministritë përgjegjëse për komente, përpara vijimit të procedurave në komisionet parlamentare. Ajo theksoi se kuadri i ri duhet të bashkërendohet me Komisionin Evropian, veçanërisht për mekanizmat financiarë që lidhen edhe me masat kundër korrupsionit dhe pastrimit të parave. Ministria po punon paralelisht për ndryshime në ligjin e sponsorizimit, me synimin për të rritur përfshirjen e sektorit privat në financimin e artit, kulturës dhe sportit.