Qeveria shqiptare ka nxjerrë për konsultim publik projektligjin e ri për kinematografinë dhe audiovizualin në 12 maj 2026, i cili zëvendëson ligjin e vitit 1996 dhe synon të transformojë industrinë filmike në Shqipëri.
Krijimi i Agjencisë Kombëtare
Drafti parashikon krijimin e Agjencisë Kombëtare të Kinematografisë dhe Audiovizualit (AKKA), që do të zëvendësojë Qendrën Kombëtare të Kinematografisë. Kjo agjenci do të ketë kompetenca për financimin, mbikëqyrjen dhe zhvillimin e sektorit, duke administruar fondet publike dhe duke certifikuar shpenzimet.
Skema e rimbursimit financiar
Një risi kryesore është skema e rimbursimit financiar (cash rebate), që parashikon kthimin e 35% të shpenzimeve të kualifikuara të prodhimeve filmike dhe audiovizuale të realizuara në Shqipëri. Përfituese janë:
- Filmat artistikë dhe dokumentarët;
- Animacionet;
- Serialet me teknologji të avancuara;
- Projektet e post-produksionit;
- Bashkëprodhimet ndërkombëtare;
- Videolojërat.
Skema synon të tërheqë shtëpi kinematografike të huaja me marrëveshje bashkëpunimi me kompani shqiptare.
Financimi i agjencisë
Financimi i AKKA-së do të vijë nga buxheti i shtetit dhe nga tatimi mbi fitimin e subjekteve mediatike: 5% nga platformat audiovizuale dhe operatorët e internetit, si dhe 2% nga operatorët telefonikë.
Struktura mbështetëse
Projektligji parashikon krijimin e Komisionit Shqiptar të Filmit, që do të funksionojë si sportel i vetëm për producentët, duke lehtësuar procedurat për xhirimet. Gjithashtu, do të krijohet Regjistri Kombëtar i Sektorit Kinematografik dhe Audiovizual, ku do të regjistrohen kompanitë, producentët dhe profesionistët.
Procedura për rimbursim
Komisioni Shqiptar i Filmit vlerëson aplikimin brenda 45 ditëve, Komisioni Financiar i AKKA-së lëshon certifikatën brenda 60 ditëve dhe Ministria e Financave kryen pagesën brenda 90 ditëve nga certifikimi përfundimtar.
Përditësime
Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit parashikon krijimin e Albanian Film Commission për të lehtësuar procedurat administrative dhe logjistike.
Sipas rel acionit, mungesa e këtij instrumenti ka lënë Shqipërinë jashtë konkurrencës rajonale.
Komisioni synon krijimin e vendeve të reja pune, formalizimin e tregut dhe rritjen e turizmit përmes promovimit.
Projektligji zgjeron fushën në platformat digjitale, OTT dhe formatet interaktive audiovizuale.