Përfaqësuesit e Institutit për Aksion Afirmativ kanë zhvilluar një aksion simbolik para zyrave të Inspektoratit Qendror të Punës në Prishtinë, për të kërkuar masa më të rrepta ndaj pasigurisë në vendet e punës. Lisjan Perolli, përfaqësues i këtij instituti, e cilësoi gjendjen si një fenomen shqetësues, ku punëtorët ndihen të pasigurt për jetën e tyre.
Sipas të dhënave të publikuara gjatë protestës, numri i personave që kanë humbur jetën në vendin e punës nga viti 2021 deri në vitin 2026 ka arritur në 99. Vetëm gjatë vitit aktual, 2026, janë regjistruar 20 viktima, ndërsa rasti më i fundit përfshin një 27-vjeçar nga Zubin Potoku.
Kritikat ndaj menaxhimit institucional
Perolli kritikoi qeverinë për dështimin në përmbushjen e premtimeve lidhur me rritjen e numrit të inspektorëve. Pavarësisht premtimeve për rritje në 200, 400 apo trefishim të stafit, numri i inspektorëve mbetet i pandryshuar, rreth 50 persona.
Kërkesat kryesore të Institutit për Aksion Afirmativ janë:
• Ndërtimi i mekanizmave të rinj për parandalimin e fataliteteve dhe lëndimeve në punë.
• Përfshirja e komunave në kontrollin e përditshëm të vendpunishteve.
• Rritja e efektivitetit të mbikëqyrjes, pasi aktualisht një inspektor përballon mbikëqyrjen e rreth 700 punëtorëve.
Sipas përfaqësuesit të institutit, me mbi 50,000 biznese aktive dhe rreth 400,000 punëtorë në nivel vendi, kapacitetet aktuale të Inspektoratit të Punës janë të pamjaftueshme. Ai theksoi se shumica e vdekjeve të deritanishme mund të ishin parandaluar nëse do të ndërmerreshin masa adekuate të sigurisë.
Përditësime
Sindikata e Pavarur e Punëtorëve raportoi mbi 180 vdekje në vendin e punës që nga viti 2018, duke theksuar shkallën e lartë të fataliteteve. Inspektorati i Punës konfirmoi 14 viktima për vitin 2026, duke shkaktuar mospërputhje me të dhënat e shoqërisë civile që raportojnë 20 viktima. Ekspertët ngritën alarmin për ekzistencën e sëmundjeve profesionale në ndërmarrjet KEK dhe Trepça, të cilat mbeten të patrajtuara për shkak të mungesës së një liste zyrtare të sëmundjeve profesionale.
Të dhënat zyrtare konfirmojnë se numri i punëtorëve që kanë humbur jetën në vendin e punës gjatë periudhës 2021-2026 ka arritur në 99. Vdekja e një punëtori në Zubin Potok shënon viktimën e 20-të për vitin 2026, duke rritur bilancin e fataliteteve gjatë këtij viti. Këto shifra zyrtare ofrojnë një pasqyrë më të saktë mbi sigurinë në vendet e punës, duke tejkaluar raportimet e mëparshme kontradiktore midis shoqërisë civile dhe autoriteteve.
Sektori i ndërtimtarisë mban barrën kryesore të fataliteteve gjatë këtij viti, duke përbërë 11 nga 20 viktimat e regjistruara në vitin 2026. Kryetari i Sindikatës së Sektorit Privat të Kosovës (SPSPK), Jusuf Azemi, vlerëson se 95% e këtyre rasteve ndodhin si pasojë e gabimit njerëzor. Sindikata hedh përgjegjësinë kryesore mbi pronarët e kompanive, të cilët dështojnë të zbatojnë masat e duhura të sigurisë në punë.