Edi Rama, kryeministër i Shqipërisë, mori pjesë më 15 maj 2026 në panelin hapës të Konferencës Lennart Meri në Estoni, një forum ndërkombëtar për sigurinë, diplomacinë dhe të ardhmen e Europës.
Gjatë fjalës së tij, Rama deklaroi se qytetarët shqiptarë janë 'talebanë perëndimorë', që do të thotë se Shqipëria mbështet aleancën transatlantike dhe NATO-n deri në fund, pavarësisht zhvillimeve. Ai nisi me humor, duke thënë se solli 'pak diell nga Ballkani' në vendin nordik.
Rama lidhi agresionin rus në Ukrainë me zgjimin e Europës ndaj kërcënimeve gjeopolitike reale, që përshpejtuan procesin e integrimit për vendet aspiruese si Shqipëria në BE. Ai përmendi se kishte dëgjuar shpesh 'ju duam në Europë', por hapa konkretë u hodhën pas veprimit të Vladimir Putin. Po ashtu, ardhja në pushtet e Donald Trump e bëri Europën të shihte dobësitë e veta dhe të rishikonte politikat e mbrojtjes. Rama citoi miq amerikanë: 'Merreni Trumpin seriozisht, por jo fjalë për fjalë'.
Kreu i qeverisë shqiptare u bëri thirrje vendeve evropiane anëtare të NATO-s të rrisin buxhetet e mbrojtjes dhe të përmirësojnë koordinimin politik. Ai paralajmëroi se fragmentarizimi burokratik dobëson reagimin, ndërsa barra e sigurisë mund të shtrembërojë përparësitë ekonomike, inovacionin dhe legjitimitetin politik. Rama iu referua fjalimit të Mario Draghi në Gjermani dhe sugjeroi një pikënisje me ish-Bashkimin Sovjetik për perceptimin e problemeve.
Rama theksoi nevojën për komunikim të drejtpërdrejtë me Putin, pa lënë mënjanë mbështetjen për Ukrainën, dhe për ekuilibër midis ambicieve ushtarake dhe 'qëndrueshmërisë së civilizimit'. Ai mbylli me pyetjen: 'Sa mund të shpenzojë një civilizim për të mbrojtur veten pa dobësuar themelet?'.