Edi Rama, kryeministër i Shqipërisë, mori pjesë më 15 maj 2026 në panelin hapës të Konferencës Lennart Meri në Estoni, një forum ndërkombëtar për sigurinë, diplomacinë dhe të ardhmen e Europës.
Gjatë fjalës së tij, Rama deklaroi se qytetarët shqiptarë janë 'talebanë perëndimorë', që do të thotë se Shqipëria mbështet aleancën transatlantike dhe NATO-n deri në fund, pavarësisht zhvillimeve. Ai nisi me humor, duke thënë se solli 'pak diell nga Ballkani' në vendin nordik.
Rama lidhi agresionin rus në Ukrainë me zgjimin e Europës ndaj kërcënimeve gjeopolitike reale, që përshpejtuan procesin e integrimit për vendet aspiruese si Shqipëria në BE. Ai përmendi se kishte dëgjuar shpesh 'ju duam në Europë', por hapa konkretë u hodhën pas veprimit të Vladimir Putin. Po ashtu, ardhja në pushtet e Donald Trump e bëri Europën të shihte dobësitë e veta dhe të rishikonte politikat e mbrojtjes. Rama citoi miq amerikanë: 'Merreni Trumpin seriozisht, por jo fjalë për fjalë'.
Kreu i qeverisë shqiptare u bëri thirrje vendeve evropiane anëtare të NATO-s të rrisin buxhetet e mbrojtjes dhe të përmirësojnë koordinimin politik. Ai paralajmëroi se fragmentarizimi burokratik dobëson reagimin, ndërsa barra e sigurisë mund të shtrembërojë përparësitë ekonomike, inovacionin dhe legjitimitetin politik. Rama iu referua fjalimit të Mario Draghi në Gjermani dhe sugjeroi një pikënisje me ish-Bashkimin Sovjetik për perceptimin e problemeve.
Rama theksoi nevojën për komunikim të drejtpërdrejtë me Putin, pa lënë mënjanë mbështetjen për Ukrainën, dhe për ekuilibër midis ambicieve ushtarake dhe 'qëndrueshmërisë së civilizimit'. Ai mbylli me pyetjen: 'Sa mund të shpenzojë një civilizim për të mbrojtur veten pa dobësuar themelet?'.
Përditësime
Kryeministri Edi Rama iu përgjigj kryeministrit estonez Kristen Michal, duke sqaruar se nuk propozon varësi nga Rusia, por avokon dialog aktiv diplomatik. Ai theksoi nevojën që Europa të ruajë identitetin e fuqisë së butë dhe të investojë në teknologji, inovacion dhe zhvillim industrial krahas mbrojtjes. Rama lavdëroi ushqimin estonez si "shkëlqyer" dhe vuri në dukje errësirën që kthehet pas largimit të tij. Një ditë më parë ai mori pjesë në ceremoninë nderuese të Mario Draghi në Gjermani.