Kryeministri Edi Rama zhvilloi më 21 prill një takim me operatorë të biznesit ushqimor në Tiranë, ku diskutoi sigurinë ushqimore si prioritet për negociatat me Bashkimin Europian. Në takim morën pjesë ambasadori i BE-së Silvio Gonzato, drejtoresha e Agjencisë Kombëtare të Ushqimit Blerina Gjylameti, ministri i Bujqësisë Andis Salla dhe ministrja e Shtetit për Marrëdhëniet me Parlamentin dhe kryenegociatorja Majlinda Dhuka.
Rama e cilësoi sigurinë ushqimore si sfidën më të vështirë dhe komplekse të procesit të anëtarësimit. Ai nënvizoi se pa reformat e kërkuara nga BE dhe bagazhin e dijeve që vijnë prej tyre, Shqipëria nuk do të mund të arrijë standardet e nevojshme për shëndetin e qytetarëve dhe zhvillimin e vendit. Procesi, sipas tij, nuk është detyrë e imponuar, por mundësi për të ndërtuar shtetin europian.
Problemet kryesore
• Në thertore mungon ndarja dhe trajtimi i mbetjeve shtazore jo të konsumueshme sipas standardeve të BE-së, çka rrezikon kontaminimin dhe ndikon në mjedis. Asnjë thertore nuk e ka të plotë këtë proces.
• Sektori i qumështit ka zinxhir prodhimi të mangët, pavarësisht makinerive moderne në disa fabrika.
• 900 subjekte ushqimore rrezikojnë mbyllje ose përjashtim nga tregu në ditën e anëtarësimit në BE, nëse nuk plotësojnë standardet.
Rama paralajmëroi kundër neglizhencës dhe premtoi një ligj të ri për nënproduktet shtazore, që parashikon klasifikim sipas rrezikut, gjurmueshmëri dhe trajtim modern. Qeveria do të zhvillojë kontrolle mbështetëse, jo ndëshkuese, për të orientuar biznesin. Për pikat kufitare parashikohet plan për akreditim laboratorësh.
Blerina Gjylameti theksoi nevojën për thertore me standarde europiane, strategji për qumështin dhe laboratorë për transparencë. Silvio Gonzato premtoi laboratorë modernë dhe mbështetje prej 12.5 milionë eurosh nga BE, duke theksuar harmonizimin për investime dhe eksporte. Majlinda Dhuka kërkoi që konsumatori shqiptar të ketë të njëjtat standarde si ai europian.
Përditësime
Kryeministri Edi Rama theksoi modernizimin e sistemit veterinar dhe rrjetit laboratorik si prioritet të pazëvendësueshëm.
Ai e cilësoi luftën kundër informalitetit në sistemin ushqimor si çështje e shtetit të së drejtës.
Zhvillime të tjera:
- Rama u takua në Berat me 70 sipërmarrës vajrash dhe mori rekomandime nga ekipi inspektues i BE-së për bujqësinë.
- Qeveria rishikon skemën e subvencionimit të naftës për fermerët, pa ndikim në prodhim.
- Pikat kufitare mbeten pikë e dobët; parashikohen investime në infrastrukturë digjitale.
- Siguria ushqimore nuk është direktivë nga Moska, por interes ynë kombëtar.
Kryeministri Edi Rama kritikoi "neglizhencën alla shqiptarçe që ‘hë se ka kohë, hë se do ta gjejmë një rrugë si t’ia rrëshqasim topin ndër shalë’".
Kontrollet në terren do të lënë porosi dhe do të kthehen për verifikim zbatimi.
Në pikat kufitare, qeveria parashikon "lehtësim dhe zhdërvjellësim të shtetit" përmes investimeve dixhitale dhe ndërveprimit.
Kryeministri Edi Rama foli në podkastin 'Flasim' pas takimit, duke theksuar prioritetin e sigurisë ushqimore për javët e ardhshme. Ai ripërsëriti synimin për anëtarësimin në BE deri në 2030, duke deklaruar: "Si do të garantojmë që çdo produkt... në tregun e nesërm të përbashkët të Europës?". Rama vuri në dukje sfidat për bizneset e ndërtuara mbi "themelet e një pikë grumbullimi".
Autoritetet nisën javën e shkuar kontrolle në 900 subjekte ushqimore.
Zhvillime të reja:
- Ekspertë nga Brukseli do të kryejnë kontrolle në subjektet shtazore duke filluar nga 2025.
- Kryeministri Edi Rama deklaroi se qeveria po i plotëson standardet e BE-së dhe ofron ndihmë financiare për operatorët.
- Sipas Gonzatos, mbeten 6 kushte përmbyllëse për kapitullin 12 të sigurisë ushqimore.