Në kuadër të Ditës Botërore Pa Duhan, institucionet dhe organizatat shëndetësore kanë ngritur shqetësimin lidhur me trendin në rritje të konsumit të duhanit dhe produkteve të nikotinës tek të rinjtë. Sipas Anketës Globale për Përdorimin e Duhanit te të Rinjtë (GYTS 2025), 23.5% e nxënësve të moshës 13-15 vjeç në Kosovë përdorin aktualisht produkte duhani, ndërsa 11.2% konsumojnë cigare tradicionale.
Kërkesat e Aleancës për masat parandaluese
Aleanca për të Ardhmen Pa Duhan e Nikotinë ka vlerësuar se cigaret elektronike (vape) dhe produktet e reja të nikotinës po ndikojnë drejtpërdrejt në këtë rritje. Për të frenuar këtë dukuri, organizata kërkon ndërmarrjen e masave të menjëhershme, duke përfshirë:
- Ndalimin e shitjes së produkteve të nikotinës dhe cigareve elektronike në afërsi të shkollave.
- Zbatimin më të rreptë të legjislacionit në fuqi.
- Zhvillimin e programeve të vazhdueshme edukative në institucionet arsimore.
Rreziqet shëndetësore dhe zbatimi i ligjit
Eksperti i kontrollit të duhanit, Roland Shuperka, theksoi rreziqet shëndetësore afatgjata, duke bërë të ditur se 9 nga 10 pacientë të diagnostikuar me kancer të mushkërive janë duhanpirës. Lidhur me zbatimin e ligjit, Shuperka vuri në dukje se sistemi i gjobave, që variojnë nga 3 milionë deri në 13 milionë lekë, shpesh krijon hapësira për abuzime nga ana e inspektorëve, në vend që të sigurojë një ambient pa tym.
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) njofton se në nivel global, rreth 40 milionë fëmijë të moshës 13-15 vjeç konsumojnë produkte duhani ose cigare elektronike. Autoritetet shëndetësore paralajmërojnë se kompanitë e duhanit po përdorin strategji marketingu përmes aromave dhe paketimëve tërheqëse për të nxitur varësinë tek adoleshentët.