Çmimi i naftës në Kosovë është rritur për më shumë se 50 centë për litër që nga fillimi i konfliktit në Iran më 28 shkurt deri në mes të prillit 2026. Kjo rritje reflekton luhatjet në tregjet globale të energjisë, të nxitura nga pasiguritë e furnizimit.
Konflikti në Iran, që zgjati mbi një muaj me sulme nga SHBA dhe Izrael si dhe kundërpërgjigje nga Irani, çoi në rritje të çmimit të naftës së papërpunuar Brent deri në gati 50% në kulmet e krizës. Kjo ndikoi tregjet evropiane dhe u reflektua edhe në Kosovë, e cila pa rafineri të vetën varet plotësisht nga importet.
Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë (MINT) përcaktoi marzhë maksimale tregtare për derivatet e naftës për të kufizuar fitimet e shitësve dhe më pas e zëvendësoi atë me çmime tavan. Megjithatë, efekti i këtyre masave vlerësohet i pamjaftueshëm nga disa biznese, të cilat raportojnë rritje të kostove të prodhimit për shkak të varësisë nga importet dhe zinxhirët globalë të furnizimit.
Në Ferizaj, fabrika e produkteve të pastrimit Cadi Cleaning përjeton drejtpërdrejt këtë trysni. Pronari i saj, Sadri Gashi, shpjegon se lënda e parë kryesore, granulati plastik, rrjedh nga përpunimi i naftës në rafineri. Çdo rritje e çmimit të naftës përkthehet menjëherë në kosto më të larta për prodhimin e tyre.
Përditësime
Të dhënat zyrtare tregojnë inflacion mujor 1.5% dhe vjetor 6.7%. Kërkesat për ulje të akcizave ose TVSH-së mbi karburantet mbeten të parealizuara për shkak të kufizimeve buxhetore. Rritja e kostove rrezikon uljen e prodhimit, mbylljen e bizneseve dhe humbjen e vendeve të punës, duke ndikuar në transport dhe furnizim. Kjo krijon dilemë midis uljes së fitimeve ose rritjes së çmimeve për konsumatorët.