Marco Rubio, sekretar i Shtetit amerikan, ka deklaruar se operacioni ushtarak Epic Fury, i nisur në muajin shkurt kundër Iranit, ka përfunduar. Deklarata u bë nga Shtëpia e Bardhë më 5 maj 2026.
Rubio shpjegoi se kjo fazë është mbyllur dhe tani fokusi është te iniciativa e re Project Freedom, e cila synon të garantojë kalimin e sigurt të anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit. Kjo ngushticë është një korridor i rëndësishëm detar, përmes të cilit kalon një pjesë e madhe e furnizimit global me energji.
Shtëpia e Bardhë ka njoftuar Kongresin javën e kaluar se armiqësitë kundër Iranit janë përfunduar, duke respektuar afatin 60-ditor për autorizim formal të operacioneve ushtarake. Megjithatë, presidenti Donald Trump nuk e ka përjashtuar mundësinë e rifillimit të sulmeve ajrore nëse negociatat me Iranin dështojnë ose shkelet armëpushimi.
Karakteri i operacionit
Rubio e cilësoi operacionin si mbrojtës, duke thënë se SHBA nuk ndërmerr të shtëna nëse nuk sulmohet së pari. Ai përmendi se anijet iraniane kanë qëlluar fillimisht mbi ato amerikane dhe se forcat amerikane kanë shkatërruar disa mjete lundruese iraniane. SHBA vazhdon presionin ekonomik me sanksione dhe bllokadë detare për të mbrojtur tregtinë botërore.
Sipas Rubios, shumë vende kanë kërkuar ndihmë nga Uashingtoni për lirimin e anijeve të tyre dhe rikthimin e lirisë së lundrimit në ngushticë. Ai theksoi se regjimi iranian nuk mund të diktojë përdorimin e kësaj rruge jetësore detare dhe se kontrolli i tij nuk duhet të normalizohet.
Një burim raportoi se rreth 10 detarë kanë humbur jetën si pasojë e përplasjeve në zonë.
Programi bërthamor
Çështjet lidhur me programin bërthamor iranian, përfshirë rezervat e uraniumit të pasuruar në nivele të larta, pritet të trajtohen me negociata diplomatike. Rubio nënvizoi se çdo marrëveshje duhet të adresojë jo vetëm pasurimin, por edhe fatin e materialeve ekzistuese, si çështje qendrore për sigurinë ndërkombëtare.