Sipas një hetimi të publikuar nga gazeta britanike Financial Times, Rusia po i ofron në fshehtësi Iranit ndihmë teknike dhe teknologjike për zhvillimin e raketave hipersonike lundruese. Ky bashkëpunim është pjesë e programit sekret të koduar C430L, i cili u iniciua në vitin 2023 dhe ka përfshirë ekspertë të lartë të industrisë ruse të raketave.
Detajet e bashkëpunimit teknik
Programi është koordinuar nga eksportuesi shtetëror rus i armëve, Rosoboronexport, në bashkëpunim me prodhuesin e raketave NPO Mashinostroyenia. Dokumentet e rrjedhura, të dhënat e udhëtimeve dhe analizat e patentave ushtarake dëshmojnë për vizita të përsëritura të inxhinierëve rusë në Iran. Objektivi kryesor i këtij partneriteti është zhvillimi i një sistemi shtytjeje me motor ramjet, i cili do t'i mundësonte raketave të fluturojnë në atmosferë me shpejtësi disa herë më të lartë se ajo e zërit.
Ekspertët, si Fabian Hinz nga Conflict Armament Research, e vlerësojnë këtë si një transferim strategjik të teknologjisë ushtarake të ndjeshme, i cili do të kërkonte miratim nga nivelet më të larta të udhëheqjes ruse. Analistët ushtarakë, përfshirë ish-analistin e CIA-s, Jim Lamson, theksojnë se aftësia për të kombinuar shpejtësinë e lartë me fluturimin në lartësi të ulët do të reduktonte ndjeshëm kohën e reagimit të sistemeve të mbrojtjes ajrore, duke kërcënuar drejtpërdrejt anijet luftarake amerikane në Gjirin Persik.
Statusi aktual i projektit
Pavarësisht këtij bashkëpunimi, raporti vëren se aktualisht nuk ka prova që Irani ka përfunduar zhvillimin e një rakete hipersonike të tillë apo se ajo është bërë operative. Dokumentet tregojnë se inxhinierët rusë kanë analizuar të dhëna nga provat e fluturimit iraniane dhe kanë ofruar udhëzime teknike për elemente të ndryshme të motorit, si sistemi i karburantit dhe stabiliteti i djegies. Ky bashkëpunim vijoi edhe gjatë vitit 2026, duke reflektuar forcimin e lidhjeve ushtarake mes Moskës dhe Teheranit.
Përditësime
Bashkëpunimi ushtarak ndërmjet Moskës, Pekinit dhe Teheranit është zgjeruar përtej teknologjisë së raketave, duke përfshirë shkëmbimin e inteligjencës dhe pajisjeve të avancuara. Burimet konfirmojnë se Rusia dhe Kina po ndajnë të dhëna satelitore për të monitoruar lëvizjet e forcave amerikane në rajon. Ndërkohë, Irani po përfiton nga asistenca ruse në sistemet e radarëve dhe po aplikon përvojën operacionale të fituar nga përdorimi i dronëve Shahed në luftën në Ukrainë për të forcuar operacionet e veta ushtarake.
Dokumentet e zbuluara së fundmi identifikojnë kompanitë ruse Rosoboronexport dhe Mashinostrenya si aktorë kyç në projektin C430L. Ndërkohë, burime politike brenda Teheranit raportojnë rritje të pakënaqësisë ndaj Kremlinit, duke akuzuar zyrtarët rusë për mosmbështetje të mjaftueshme strategjike ndaj Iranit në zhvillimin e teknologjisë ushtarake.