Kompania WhatsApp, në pronësi të Meta, ka njoftuar se autoritetet ruse kanë përpjekur të bllokojnë plotësisht aplikacionin në vend, me qëllim ridrejtimin e mbi 100 milionë përdoruesve drejt platformës shtetërore Max, të cilën e cilësojnë si mjet mbikëqyrjeje. Kjo sipas deklaratës së kompanisë në rrjetin X, më 12 shkurt 2026.
WhatsApp theksoi se përpjekja për të izoluar përdoruesit nga komunikimi privat dhe i sigurt përbën një hap prapa, që ul sigurinë e tyre, dhe premtoi përpjekje për të mbajtur shërbimin funksional. Rregullatori rus Roskomnadzor ka paralajmëruar vazhdimisht aplikacionin për zbatim të ligjeve lokale, duke përmendur refuzimin për ruajtjen e të dhënave të përdoruesve rusë në vend.
Kufizimet ndaj Telegram-it
Ky veprim vjen pas vendimit të kësaj jave për kufizime të mëtejshme ndaj Telegram-it, të akuzuar për shkelje ligjesh dhe mosparandalim të përdorimit për qëllime terroriste. Themeluesi Pavel Durov, me shtetësi ruse dhe franceze, deklaroi se kufizimi i lirisë nuk është zgjidhje dhe se synohet detyrimi drejt një aplikacioni shtetëror për mbikëqyrje dhe censurë. Telegram ka numër të ngjashëm përdoruesish si WhatsApp në Rusi.
Platforma shtetërore Max
Autoritetet ruse promovojnë Max-in, në pronësi të gjigantit VK, në funksion që nga viti 2025. Aplikacioni ofron mesazhe, shërbime qeveritare dhe dyqane online, të krahasuar me WeChat të Kinës, por pa enkriptim të plotë. Nga viti 2025, autoritetet kanë urdhëruar që Max të jetë i parainstaluar në pajisjet e reja, ndërsa punonjësit publikë, mësuesit dhe studentët detyrohen ta përdorin. Gjatë verës, Rusia ndaloi thirrjet zanore në WhatsApp dhe Telegram.
Konteksti historik
Që nga viti 2022, Rusia e ka shpallur Meta-n organizatë ekstremiste, duke bllokuar Instagram dhe Facebook, të arritshme vetëm me VPN. Agjencia Tass raportoi se WhatsApp pritej të bllokohej përgjithmonë në 2026. Zyrtari rus Andrei Svintsov vlerësoi masat si të justifikuara.
Përditësime
Dmitry Peskov, zëdhënës i Kremllinit, deklaroi për BBC se bllokimi i Meta-s erdhi për shkak të mosgatishmërisë së saj për t’u përshtatur me ligjet ruse. Ai shtoi se Meta mund të rifillojë operacionet nëse përputhet me ligjin dhe hyn në dialog, duke konfirmuar Max-in si alternativë të disponueshme “lajmëtare kombëtare”.
Domenet e WhatsApp u zhdukën të enjtes nga regjistri kombëtar rus, sipas Reuters, duke e bërë të pamundur qasjen pa VPN.
Në dhjetor, Roskomnadzor ka njoftuar masa të reja për kufizimin gradual të WhatsApp-it, duke e akuzuar për organizim të terrorizmit, rekrutim dhe mashtrime.
Rusët po kalojnë në VPN ose alternativa si Telegram për shkak të presionit.
Dmitry Peskov, zëdhënës i Kremlinit, deklaroi për Tass se WhatsApp do të zhbllokohet nëse Meta respekton ligjet ruse dhe hap një dialog për marrëveshje.
Zhvillime të tjera:
- Blogerët pro-luftë ankojnë se kufizimet në Telegram vështirësojnë komunikimin në terren (burimet 2, 3, 5).
- Autoritetet ruse arrijnë kulmin e presionit 6-mujor mbi WhatsApp (burimi 6).
- Max konfirmon ndarjen e të dhënave me autoritetet sipas kërkesës dhe mungesën e enkriptimit end-to-end (burimi 4).
Kremlini konfirmoi bllokimin e WhatsApp-it, platformave të Meta-s dhe Signal-it, duke urdhëruar përdorimin e Max-it si "lajmëtar kombëtar", sipas zëdhënësit Dmitry Peskov në RIA Novosti.
Kritikët thonë se qëllimi është monitorimi i narrativës rreth luftës në Ukrainë dhe kritikave ndaj qeverisë.